علف هرز

علف هرز زعفران

علف هرز زعفران

بسته به منطقه و ميزان بارندگي یا دفعات آبیاری كنترل علف هاي هرز زعفران

در فصول مختلف و در چند نوبت و به روش هاي مختلف ضرورت پيدا مي كند.

دو مسئله مهم در كنترل علف هاي هرز زعفران وجود دارد:

1- جلوگيري از رقابت علف هاي هرز با زعفران چون زعفران گیاهی کوتاه و ظریف است و قدرت رقابت بالایی با علف های هرز ندارد

2- جلوگيري از توليد بذر توسط علفهاي هرز.

براى از بين بردن علف‌هاى هرز زعفران شيوه‌هاى زيادى وجود دارد

اما تلفیق و ترکيب چند روش مبارزه تاثیر بهتر و نتیجه بهتری خواهد داشت.

لذا کنترل علف های هرز این محصول بر پایه روش های فیزیکی و مکانیکی خصوصاً وجین و در تلفیق با روش شيميائى صورت می گیرد.

روش های فیزیکی، مکانیکی و زراعی:

قبل از كشت زعفران بايد زمين از وجود  علف هاي هرز خصوصاً علف هاي هرز چند ساله پاك شود.

اين روش مي تواند با شخم عميق،

جمع آوري و خارج كردن اندامهاي تكثيري زير زميني با دست،

شن کش،

چهار شاخ 

هرس دندانه اي انجام شود.

 كودهاي حيواني مورد استفاده قبل از کاشت باید كاملاً پوسيده باشند

( مي توان كودهاي حيواني را با بقاياي گياهي خرد شده مخلوط كرد و با ارتفاع یک متر در گوشه اي از مزرعه به مدت 12-10 ماه دپو كرد

و در اين مدت با پاشيدن محلول 5 در هزار كود ازته و آبپاشی و هوادهی و در صورت امکان پوشاندن با نایلون یا خاک آنرا كاملاً پوسانده و آماده نمود.)

3- وجين با دست (اين روش اگر چه بسيار كند، سخت و هزينه بر است اما تأثير مناسبي دارد)

وجين و كندن علف هاي هرز با تيشه هاي سبك، فوکا، كج بيل و بيل

وجين و برش علف هاي هرز با علف بر دستي(سنتي)

نکته

( اين وسيله از يك ورق يا تيغة فولادي با ضخامت حدود0.5 و عرض 10-5 و طول 50-20 سانتي متر تشکیل شده

به صورت افقی به زیر يك میله یا چهار چوب فلزي مربع يا مستطيل شكل كه به صورت عمود بر زمین قرار گرفته،

متصل شده و دو دسته به صورت افقی بالای میله یا چهارچوب، به شكل دو شاخه دو چرخه براي نگه داشتن و هدایت كارگر پشت علف بر تعبیه شده است.

يك طناب چند متري به میله یا دو حلقه دایره ای جوش شده روی چار چوب در نزدیکی زمین وصل می شود که این طناب توسط كارگر دوم كشيده مي شود.

اين وسيله علف هاي هرز بين رديف هاي زعفران را از سطح زمین يا یکی دو سانتی متري زیر خاک كف بر مي كند).

علف برهاي موتوري كه بصورت دوشي يا پشتي توسط فرد حمل شده 

داراي تسمه های لاستیکی يا تيغه هاي فلزی دوار هستند. سرعت عمل این وسیله بیشتر از وجین دستی است.

وجين با ادوات دنباله بند مخصوص مانند كولتيواتور یا گاوآهن قلمی مجهز به پنجه غازي (بايد تنظيم شوند) 

يا وجين كنهاي دوار(بهتر است از تراكتورهاي سبك و در مواقعي كه رطوبت خاك مناسب است استفاده شود)

 چرانيدن گوسفندان:

اين روش مي تواند بدون وارد كردن خسارت به خود زعفران در حد معني داري علف هاي هرز را كنترل كند.

كاربرد مالچ های گياهي يا پلاستيكي یعنی بین ردیف های کاشت با بقایای گیاهی مانند

کلش و یا نایلونهای تیره پوشانده می شود.

روی ردیف های کاشت یا در مزارع با سطوح کم روی همه سطح مزرعه هم می توان مالچ خصوصاً نایلونی قرار داد

فقط در مورد اخیر لازم است نایلون را سوراخ و بوته ها را از آن خارج کرد.

10  سوزاندن علف های هرز بین ردیف ها با شعله افكن هاي دستي،

پشتی با تراكتوري(امکان طراحی و ساخت شعله افکنهای تراکتوری در کشور وجود دارد).

در این روش نیاز نیست که توسط شعله آتش، علف های هرز کاملاً سوزانده شوند بلکه همانند یک سمپاشی آرام، شعله روی علف هرز برای مدت کسری از ثانیه گرفته می شود،

حرارت حدود 400 درجه ای شعله باعث مرگ علفهای هرز طی ساعات یا روزهای بعد خواهد شد.

بهتر است شعله ها به صورت یک خط مستقیم در بین ردیف به کار گرفته شود از حرکت متناوب چپ و راست هد یا سر شعله افکن خودداری شود.

نكته:

در كاربرد خيلي از روشهاي فوق ممكن است علف هاي هرز روي خطوط كاشت و بین بوته های زعفران باقی بمانند

بنابراین لازم است علف هاي هرز باقيمانده با روش وجين دستي حذف شوند.

مبارزه شيميايي:

استفاده از نازك برگ كشها مانند گالانت و سموم مشابه بر عليه علف هاي هرز خانواده گرامينه

(به اصطلاح گندمه گياه) كه زمان مناسب كاربرد اين علف كش ها مرحله چهار برگي علف هاي هرز است.

استفاده از علف کش های عمومي كش هاي تماسی مانند پاراکوات و يا سيستميك مانند رانداپ.

كاربرد اين سموم بايستي به صورت كنترل شده باشد يعني مي توان در زمانهاي مناسب و مد نظر براي سمپاشي نوارهاي نايلوني با عرض 25-15 سانتي متر 

طول دلخواه مثلاً 30-20 متر را روي رديفهاي كاشت زعفران قرار دارد و سپس سمپاشي را انجام داد.

براي پوشاندن بوته هاي زعفران مي توان از لوله پليكا 16(برش طولي از قطر لوله)،

صفحات پلي كربنات و يا شيلنگ هاي نايلوني آبياري مستعمل استفاده كرد.

مقدار مصرف پاراكوات 6-4 ليتر در هكتار و مقدار مصرف رانداپ (براي علفهاي هرز پايا) 200 سي سي در هر 20 ليتر آب به همراه 4-3 در صد وزني سولفات آمونيوم  است.

 از سموم سنكور يا متري بوزين نيز مي توان در بهمن يا اسفند به مقدار 0.7 -0.5 در هكتار استفاده كرد.

همچنين قبل از سله شكني كه با چهار شاخ انجام مي شود مي توان براي از بين بردن بذور علف هاي هرز از سم سونالان استفاده كرد.

 ساير سموم : دي كوات ( مانند پاراكوات مي تواند مصرف شود)

پنتي متالين(استامپ) علف كش عمومي بعد از كاشت و قبل از سبز شدن علف هاي هرز به مقدار 3-5 ليتر در هكتار

لینورون: قبل از كاشت با خاك مخلوط مي شود.

در مورد مصرف سموم با کارشناسان با تجربه مشورت نمایید.

 سمپاش هاي مناسب:

1- در سمپاشي هاي قبل از كاشت و قبل از سبز شدن زعفران مي توان از سمپاش هاي بومدار پشت تراكتوري مجهز به نازل هاي بادبزني استفاده كرد.

هنگامي كه زعفران، در مرحله رشد و يا گلدهي است مي توان با استفاده از سمپاش هاي پشتي

(ساده يا موتوري يا برقي سمپاشي) كنترل شده انجام داد

به اين صورت كه از محافظ پاششهاي موجود در بازار كه روي سر لانس سمپاش نصب مي شود استفاده كرد.

مي توان با صفحات پلاستيكي يا پلي كربناتي صفحات محافظ به شكل مكعب يا هرم درست كرد و روي سر لانس نصب كرد.

هدف اين است كه جريان پاشش سم طوري كنترل شود كه سم روي زعفران پاشيده نشود.

در اين سمپاش ها هم بايد از نازل هاي بادبزني استفاده كرد.

برای بررسی علف های هرز مزارع زعفران باید بدانیم هر گیاهی که به طور ناخواسته بروید و ایجاد مزاحمت نماید، علف هرز نامیده می شود.

به دلیل رشد کند و قابلیت رقابت کم، علف های هرز یکی از اصلی ترین عوامل کاهش دهنده عملکرد زعفران هستند

باعث کاهش قابل توجه عملکرد این محصول (حدود ٪۲۰) می شوند.

بررسی های انجام شده برای تعیین فلور علف های هرز زعفران در استان های خراسان رضوی و جنوبی نشان داده است که

در مجموع ۱۱۳ گونه علف هرز یکساله و ۷۱ گونه علف هرز چند ساله در مزارع زعفران می رویند.

بیشترین گونه مربوط به خانواده کاسنی و گندمیان بوده است.

 

با این وجودعلف های هرز مزارع زعفران دارای خصایصی به شرح زیر می باشند که آن ها را از سایر گیاهان متمایز می سازد.

١- رقابت با گیاهان زراعتی از نظر غذا، رطوبت، نور، گرما، گاز کربنیک، اکسیژن، جا و ترشح بیان سمی توسط ریشه ها Allelopathy که موجب محدود شدن رشد گیاه اصلی و عملکرد محصول می گردد.

۲ – مقاومت به دفع یا براندازی، با تولید بذر بسیار، ایجاد ریزم، استولن، داشتن پیاز، رشد زیاد و جمعیت بسیار و یا مجموعه ای از این ها.

۳ – مضر به انسان و حیوان، به جهت داشتن بذر، برگ، ساقه و یا میوه سمی، دادن طعم و بوی ناپسند به غذاها و فرآورده های دامی و تولید دانه گرده بسیار و ایجاد آلرژی در انسان و دام.

۴- ایجاد منظره ناپسند و مزاحمت در مراحل داشت و برداشت و بالا بردن هزینه تولید.

۵– میزبان بیماری ها، نماتدها، باکتری ها، ویروس ها و حشرات مضر در مزارع زعفران.

کاهش رشد علف های هرز مزارع زعفران

  1. جلوگیری از ورود بذرها یا قسمتهای رویشی علف هرز به هر طریق ممکن
  2. قرار دادن توری های مخصوص در جوی ها منتهی به مزارع زعفران جهت جلوگیری از
  3. ورود بذر یا اندام های رویشی به کرت های زعفران
  4. جمع آوری و حذف علفهای هرز در سال آیش
  5. پیشگیری و کنترل علف های هرز در طول دوره کشت زعفران
  6. مبارزه جدی با علف های هرز در زمان رویش
  7. استفاده از تناوب و آیش جهت کنترل علف های هرز
  8. استفاده از کودهای دامی کاملا پوسیده در مزارع زعفران
  9. وجین علف های هرز جهت جلوگیری از رشد آنها و تولید بذر

با توجه به علف های هرز موجود در مزارع کشت در مناطق مختلف باید از قبل اطلاعات کافی با نوع علف هرز و نحوه مقابله با آنها داشت تا با توان بیشتری بتوان با آنها مبارزه نمود.

در صورت عدم دقت در حذف و از بین بردن علف های هرز در فاصله زمانی کوتاهی می تواند کل مزارع کشت را تحت تاثیر قرار دهد. لذا توجه به آنها از اهمیت خاصی برخوردار است.

انواع علف های هرز

علف های هرز از نظر نوع برگ، دوره زندگی، نوع ساقه، تعداد لپه و محیط زیست به دسته هایی تقسیم می شود.

الف – علف های هرز از نظر نوع برگ

علف های هرز را از لحاظ نوع برگ به دو دسته کشیده برگ و پهن برگ تقسیم می کنند.

کشیده برگ ها معمولا دارای رگبرگ های موازی و طولی و پهن برگ ها دارای رگبرگ های منشعب می باشند.

در مزارع زعفران از دسته کشیده برگ ها «بید گیاه» (فرز) و از دسته پهن برگ ها «تلخه» را می توان نام برد.

ب – علف های هرز از نظر دوره زندگی

علف های هرز زعفران را از این لحاظ به سه دسته یک ساله ، دوساله، و چندساله، تقسیم می کنند.

دوره زندگی علف های هرز یک ساله از جوانه زدن تا تولید دانه، حداکثر در طول یک سال می باشد.

این گیاهان هرگاه در پاییز و یا اوایل زمستان جوانه زنند و در بهار و یا اوایل تابستان ایجاد دانه کنند،

به علف های هرز یک ساله زمستانی، و هرگاه در بهار جوانه زنند و در تابستان به رشد کامل برسند،

به علف های هرز یک ساله تابستانی، موسوم می باشند.

از علف های هرز یک ساله زمستانی می توان خردل و از علف های هرز یک ساله تابستانی خار خسک را نام برد.

دوران زندگی علف های هرز دو ساله از جوانه زدن تا تولید بذر، دو سال می باشد.

از علف های هرز این دسته می توان خاکشیر تلخ و گل ماهور را نام برد.

علف های هرز چند ساله، هر ساله تولید بذر می کنند،

اما با داشتن ذخایری از مواد غذایی در ریشه، ریزوم، استولن، پیاز، و یا بنه، زمستان گذرانی و یا تابستان گذرانی می کنند و دوباره به هنگام مساعد شدن هوا می رویند.

به این دسته از علف های هرز، علف های هرز چند ساله علفی اطلاق می کنند.

از علف های هرز چند ساله علفی کشیده برگ، میتوان از پنجه مرغی، و از گیاهان هرز چند ساله پهن برگ از خار شتر نام برد.

ج – علف های هرز از نظر نوع ساقه

علف های هرز زعفران را از نظر نوع ساقه می توان به سه دسته علفی، نیمه خشبی و چوبی تقسیم کرد.

اکثریت علف های هرز زمستانه ی زعفران، از نوع علفی می باشند،

لیکن در فصل تابستان، در مزارعی که کمتر مورد وجین قرار می گیرند،

علف های هرز نیمه خشبی مانند خار شتر نیز به تعداد زیاد مشاهده می شوند.

در صورت عدم رسیدگی به مزارع زیر کشت زعفران علفهای هرز نیمه خشبی و خشبی در طول زمان افزایش خواهند یافت.

د – علف های هرز از نظر تعداد لپه

به طوری که می دانید رویان کلیه گیاهان گلدار یا دارای یک لپه می باشند و یا دارای دو لپه.

از این رو گیاهان دسته اول را تک لپه ای، و گیاهان دسته دوم را دو لپه ای می نامند.

از دسته تک لپه ای ها یولاف وحشی، لاشوک و از دسته دو لپه ای ها می توان بجند (شاهی وحشی) و سلمه را نام برد.

ه – علف های هرز از نظر محیط زیست

علف های هرز زعفران را از این نظر به علف های هرز خشکی زی – آب زی، علف های هرز مزارع و نقاط متروک، علف های هرز شوری پسند و شوری گریز و… تقسیم می کنند.

در مورد زراعت زعفران، چون از اواسط و یا اواخر اردیبهشت ماه،

بوته زعفران خزان می کند و در واقع در حدود ۵ – ۴ ماه زمین در فصل رشد سایر نباتات متروک می ماند،

در ایام تابستان علف های خشکی زی و علف های هرز اراضی مزروعی و متروک تواما مشاهده می شوند.

در ایام زمستان نیز نباتات یک یا چند ساله زمستانی در مزرعه زعفران دیده می شوند.

بطور کلی با توجه به مقاومت بالای علف های هرز به شرایط نامساعد محیطی آنها قادر هستند

در زمین های با رطوبت کم، باتلاقی، شوره زار و حتی خشک رویش نمایند.

هر کدام از خانواده علف های هرز در شرایط خاصی از رشد خوبی برخوردار هستند.

برخی از آنها شرایط خشکی و برخی دیگر رطوبت بالا و بعضی از آنها زمین های با شوری بالا یا خصوصیاتی از این قبیل را می پسندند.

علف های هرز علاوه بر کاهش مواد غذایی مورد نیاز زعفران

همچنین رطوبت، نور و دما می توانند میزبان تعداد زیادی از

بیماری ها، نماتدها و حشرات باشند که این شرایط تهدید جدید به مزارع به حساب می آید.

تکثیر علف های هرز

علف های هرز اغلب از طریق بذر زیادی که تولید می کنند، ازدیاد حاصل می نمایند.

به عنوان مثال یک گیاه درمنه می تواند بیش از یک میلیون و یک گیاه تاج خروس قائم بیش از ۵۰۰.۰۰۰ بذر تولید کند.

برخی از علف های هرز صرف نظر از تولید جنسی، قادرند از طریق قطعات رویشی از قبیل

ساقه های خزنده روی زمین (استولن)، ساقه های خزنده زیر زمین (ریزوم) و نیز از طریق پیازچه، غدد ساقه، غدد ریشه و بنه ازدیاد حاصل نمایند.

ساقه های خزنده دارای گره هایی هستند که در محل هر گره، جوانه های رویشی دیده می شود.

به همین جهت پس از مدت کمی قطعه زمین نسبتا وسیعی از این گیاهان پوشیده می شود.

نمونه هایی از علف های هرز که از طریق اندام های رویشی متفاوت ازدیاد حاصل می کنند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا