بومادران

بومادران معمولی یا بومادران هزار برگ، گیاهی است .

از تیرهٔ گل‌ستاره‌ای‌ها از سردهٔ بومادران

گیاهی است علفی و یکساله، دارای ساقه و شاخه‌های راست به ارتفاع ۲۵ تا ۶۰ سانتیمتر که در نواحی بحرالروم (مدیترانه) و غالب نقاط ایران می‌روید.

این گیاه به رنگ سبز مایل به زرد با دمبرگ دراز و گل هایی مجتمع به صورت خوشهٔ دراز در کنارهٔ برگ‌ها دارد.

دانه اش تقریباً کروی و صاف است.

سرشاخه‌های گل دار این گیاه بعلت دارا بودن اسانس بوی مخصوص دارند.

مشک چوپان در طب عوام به عنوان خلط آور مصرف می‌شود.

برای آن اثر ضد تشنج و نیرو دهنده و تسکین دهنده تنگی نفس بیان شده‌است.

به آن مشک داش هم گفته شده‌است.

Edle Schafgarbe, Noble Yarrow, Achillea nobilis, Asteraceae, Habitus, Blüte, Flower, Frucht, fruit, Blatt, leaves, Stängel, stem, Spross, Same, Seed

نام علمی: Achillea millefolium

نام رایج در ایرانبومادران

تیره: Asteraceae

منشاء:

بومی نیمکره شمالی زمین است.

قسمت های دارویی:

سرشاخه های گلدار و برگ آن. شاخه برگ دار و گاهی گل ها به تنهایی نیز مورد استفاده قرار می گیرند.

ترکیبات شیمیایی:

این گیاه معطر دارای اسانس، اینولین و کمی تانن است.

در کشورهای اروپایی به عنوان دارو برای قطع تب استفاده می شود.

سرشاخه های گلدار آن دارای اسانس نوعی هتروزید مولد اسید سیانیدریک، گلکو آلکالوئیدی به نام آکی لئن، اینولین، مواد چرب مومی، فیتوسترول، تانن، اسید آکونی تیک (اسید آکی لنیک) و … است.

تاریخچه

نام لاتین این گیاه برگرفته از نام آشیل، قهرمان افسانه‌ای یونان است.

گفته می‌شود در دوران نبردهای تروآ (حدود ۱۲۰۰ سال قبل از میلاد) از بومادران برای درمان زخم و جلوگیری از خون‌ریزی و عفونت استفاده می‌شد.

ضمناً این گیاه در دورة ساکسون‌ها برای دفع چشم بد به کار می‌رفت و نیز در مراسم سحر و جادو هم از آن استفاده می‌شد.

نام مرسوم آن یعنی «خون دماغ» کاربرد سنتی بند آورنده خون‌ریزی آن را بیان می‌کند.

 گیاه‌شناسی

گیاهی است پایا، به ارتفاع ۲۰ تا ۹۰ سانتیمتر و حتی بیشتر که برگ‌هایی بدون دمبرگ،

دراز و پوشیده از کرک دارد که دارای بریدگی‌های زیاد و باریکی است.

گل‌های سفید رنگ آن به صورت کاپیتول کوچک و مجتمع، گل‌آذین دیهیم در قسمت انتهایی ساقه قرار گرفته‌اند.

کاپیتول‌های کوچک و متعدد آن به طول ۴ تا ۸ میلی‌متر و به عرض ۲ تا ۵ میلی‌متر می‌باشد.

در هر کاپیتول آن، دو نوع گل، یکی زبانه‌ای و سفید رنگ، واقع در حاشیه گل آذین و دیگری لوله‌ای و واقع در ناحیه وسط، دیده می‌شود.

همه قسمت‌های گیاه دارای بوی نافذ و تلخ مزه‌است.

گونه millefolium دارای گل‌های سفید رنگ می‌باشد.

ولی گونه santolina از نظر اندازه، گیاهی کوچک‌تر و دارای گل‌هایی به رنگ زرد با بویی معطر و نافذ است.

خود گیاه ساقه‌ای به ارتفاع ۱۰–۳۵سانتیمتر دارد.

گونه‌های دیگر آن برحسب نوع و محل روییش ارتفاعی به اندازهٔ ۱۰–۸۰ و۱۵–۵۵ و۱۵–۴۰ دارند

محل رویش 

بومادران علف هرز می باشد.

به صورت خودرو در دشت‌ها و کنار جاده‌ها و نواحی کوهستانی اروپا و در مناطقی از شمال ایران و ارتفاعات البرز و درکوه‌های کرمان به‌خصوص کوه هزار و کوه بیدخوان بردسیر می‌روید.

زمان گلدهی گیاه از اواخر اردیبهشت تا پایان تیرماه و بهترین زمان برداشت نیمه اول تیرماه است.

در گویش شمال خراسان و آذربایجان ساریگل نام دارد.

ازتیرهٔ کاسنی و از تیره مرکبیان است .

این گیاه در استان ایلام به وفور یافت می‌شود.

بومادران با گل‌های زرد رنگ در استان لرستان نیز می‌روید و در گویش لری «برنجداس» نامیده می‌شود.

نیاز‌های اکولژیکی

خاک مناسب: خاک لومی شنی با زهکشی مناسب

آبیاری: خاک خشک تا مرطوب

مکان: نیم سایه تا آفتابی

زمان گلدهی:

اواخر بهار تا اوایل پاییز

روش تکثیر:

این گیاه با کاشت بذر وتقسیم بوته تکثیر می‌یابد.

از اوایل تا اواسط بهار بذر‌ها را می‌توان مستقیما در زمین اصلی کشت کرد.

همچنین از اوایل بهار تا اواخر تابستان می‌توان نسبت به تقسیم بوته اقدام کرد.

گونه های بومادران

این گیاه گونه‌های بسیار متعددی دارد.

گونه‌ای از آن با (نام علمی: achillea wilhelmsii) با برگ‌های زرد در بیشتر نواحی ایران از جمله مرکز یافت می‌شود.

فواید

_التیام سریع تر زخم ها
_انعقاد خون
_حفظ دوره های پریودی
_کاهش التهاب
_کاهش فشار خون بالا
_تنظیم علایم آسم
_کاهش اضطراب

عوارض جانبی

_خواب آلودگی
_اختلالات خونریزی
_مشکلات فشار خون
_درماتیت
_التهاب موضعی
_افزایش دفع ادرار
-اثرات تداخلی منفی با داروهایی که خواب , درمانی ، فشار خون بالا, کاهش اسید معده و یا رقیق کننده خون دارد، ایجاد می کند.

 

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای مورد نیاز با * مشخص شده اند.پر کردن این فیلد ضروری است *