اکولوژی

درخت زیتون در مناطقی که دارای زمستان های معتدل و تابستان هایی گرم و خشک و طولانی بهترین عملکرد در کیفیت را دارد.

در این شرایط میوه‌ها امکان رسیدن پیدا می کنند زیتون درختی نیمه گرمیسری و به یخبندان ها شدیدا حساس است اما این حساسیت در دوره های مختلف رشد گیاه فرق می‌کند.

اگر درجه حرارت هوا در دوره استراحت گیاه به تدریج کاهش یابد حتی اگر به 13- درجه سانتی گراد برسد خسارت وارد شده به درخت قابل توجه نخواهد بود.

اگر در همین زمان درجه حرارت بطور ناگهانی کاهش یابد ممکن است به نابودی گیاه منجر گردد.

درخت زیتون در دمای 10 تا 12 درجه سانتی گراد بیدار می شود.

در 15 درجه سانتی گراد اندام های رویشی گیاه بخوبی رشد می کند.

شکوفه های گیاه در دماهای 68 تا 20 درجه ظاهر می شود.

بهترین دمای گرده افشانی و تلفیح 20 تا 32 درجه خواهد بود.

بهترین دمای متوسط سالیانه برای رشد مناسب زیتون 16 تا 20 درجه می باشد.

زیتون در مناطقی که بارندگی سالیانه بین 500 تا 800 میلی متر باشد بصورت دیم بخوبی رشد و نمو کرده و محصول قابل قبولی تولید می کند.

دو مرحله از مراحل حساس رشد درخت

مرحله سخت شدن هسته و تجمع روغن در میوه است.

در این دو مرحله درخت به رطوبت کافی در خاک نیاز دارد در صورتیکه در ماه های مرداد و شهریور بارندگی وجود نداشته باشد محصول کاهش خواهد یافت و در این مناطق آبیاری تکمیلی بسیار مفید خواهد بود.

بادهای ملایم یا نسیم برای زیتون مفید است زیرا در زیتون گرده افشانی باد انجام می شود علاوه بر این جریان های ملایم باد خطر یخبندان های زمستانه و خطر سوزش تابستانه را کاهش خواهد داد.

درخت زیتون به رطوبت زیاد محیط حساسیت دارد.

رطوبت زیاد و مداوم زمینه را برای رشد و حمله بیماری های قارچی و باکتری هایی فراهم می آورد (بیماری لکه طاووسی یکی از بیماری های رایج مناطق مرطوب است).

زیتون اگر چه با طیف وسیعی از خاک ها سازگار است.

در خاک هایی بیشترین عملکرد را خواهد داشت که درخت بتواند بدون محدودیت های فیزیکی و شیمیایی ریشه های خود را گسترش دهد.

زیتون خاک های یکنواخت و متوسط ریز بافت را ترجیح می دهد.

زیتون در دامنه‌ای از pH های مختلف خاک رشد می کند اما در خاک های آهکی رشد و نمو بهتری دارد بهترین pH برای جذب.

آماده سازی خاک

بهترین زمان برای آماده سازی زمین قبل از شروع بارندگی های پائیز و قبل از کاشت بهاره است.

آماده سازی زمین با توجه به کیفیت اراضی، اقلیم، تراکم درخت در هکتار متفاوت می باشد.

آماده سازی
  • پاک کردن زمین از علف های هرز
  • باقیمانده ریشه درختان در اراضی جنگلی
  • جمع آوری سنگ و سنگ ریزه با دست یا ماشین
  • کندن کنده های سایر درختان می باشد
  • تسطیح و شخم زدن نیز از مواردی است که باید انجام شود.

زمانیکه زمین تسطیح شد قدم بعدی شخم عمیق است.

همراه با شخم، کوددادن به خاک نیز انجام می شود.

معمولاً 40 تا 60 تن کود دامی و یا تفاله های سیب، انگور و یا هر میوه دیگر

به مقدار 50 تا 100 تن در هکتار بر روی سطح خاک پخش و سپس شخم انجام می شود.

می توان با کاشتن گیاهانی مثل شبدر، یونجه و… برگرداندن آنها به عنوان کود سبز مواد آلی خاک را افزایش داد.

برای رفع کمبودهای خاک قبل از کاشت و همراه با شخم کودهای فسفر و پتاسه را هم می توان به خاک اضافه کرده.

مقدار کود لازم در باغی با تراکم 200 تا 300 اصله درخت در هکتار 250 تا 300 کیلوگرم فسفر و 350 تا 400 کیلوگرم پتاس توصیه شده است.

در کشت های متراکم از میزان کود بیشتری استفاده شده.

پس از اولین بارندگی های پائیزی اراضی شخم خورده دیسک دو طرفه زده می شد.

پس از قطعه بندی برای یخ کوبی آماده می شوند.

براساس طرح از قبل تعیین شده آماده چاله کنی شود.

تاریخ و فواصل کاشت

تعیین تراکم مناسب یک باغ زیتون در واقع به مفهوم کشت درخت در فواصلی مناسب به منظور استفاده کارآمدتر از فضاست.

میوه‌های زیتون بر روی شاخه های یکساله بوجود می آیند.

معمولاً این شاخه ها بر روی پیرامون خارجی درخت تشکیل می شوند

زیرا به نور خورشید دسترسی کافی دارند.

تعیین دقیق تعداد درخت در واحد سطح به عوامل زیر بستگی دارد :

1-شرایط اقلیمی و بخصوص بارندگی و پراکنش آن و یا امکانات آبیاری

2-عمق و حاصلخیزی خاک

کاشت

نهال های زیتون بیشتر به صورت گلدانی آماده می شوند.

برای تولید نهال ها معمول قلمه ها به مدت 2 تا 3 ماه در بستر بیست ریشه دار شده

سپس به گلدان های پلاستیکی 2 لیتری منتقل شده و دت 12 تا 18 ماه در خزانه رشد می کنند

نهال های زیتون معمولاً به صورت یک شاخه ترتیب شده و بین 90 تا 120 سانتی گراد رشد می کنند

این نهال ها بدون به هم ریختن خاک اطراف ریشه آن کاشته می شوند.

گاهی نیز نهال های زیتون به صورت ریشه لخت دردسترس می باشند

گاهی ریشه لخت معمولاً با ریشه دار کردن قلمه ها و حتی به طور مستقیم در خزانه تولید می شوند

حداقل به مدت 2 سال در خزانه رشد می کنند.

سپس در طول زمستان برای کاشت مستقیم در باغ کنده می شود.

بهتر است نهال های ریشه لخت به صورت یک شاخه ترتیب شوند.

اما اغلب به صورت چند شاخه در می آیند.

در زمان کاشت شاخه های اضافی می بایستی حذف شده و تنها یکی از آنها باقی گذاشته شود.

نهال های گلدانی را در سرتاسر سال می توان زیرا هنگام کاشت خاک اطراف ریشه آنها نمی ریزد.

در نواحی سرد بهترین زمان کاشت زمانی است که خطر یخبندان به پایان رسیده باشد.

معمولاً در ماه های اسفند و فروردین یعنی در ابتدای فصل رویشی می توان با اطمینان زیاد نهال را غرس نمود.

در نواحی که آب و هوای معتدل داشته باشند می توان آنها را از آبان تا فروردین کاشت

نهال های ریشه لخت در اواسط یا اواخر زمستان بایستی کنده شده و بلافاصله در باغ کاشته شوند

برای احتراز از صدمه دیدن ریشه ای عناصر توسط ریشه زیتون 7 تا 5/7 می باشد.

1-حجم و قدرت رویش درخت و اندازه تاج آن به هنگام باروری کامل

2-امکان استفاده از ابزار کار پیشرفته در تولید

3-عوارض و پستی و بلندی زمین در اقلیم های خشک از 17 تا 70 درخت در هکتار کاشته شده اند

معمولاً با توجه به شرایط موجود از 100 اصله بیشتر نمی شود.

درشرایط نیمه خشک بر حسب نوع خاک تعداد درخت کاشته شده به 130 اصلی هم می تواند برسد اما تا 600 میلی متر بارندگی نیاز خواهد داشت.

اندازه نهائی یک درخت زیتون اولین عامل تعیین کننده فاصله بین درختان باغ می باشد.

ارقام سویلانا و آسکولانا طبیعتی بزرگ داشته و به صورت درختان قوی و بزرگ رشد می کنند

اما ارقام زرد ایرانی و مانزانیلا اندازه و گستردگی متوسطی دارند

بنابراین به فضایی کمترنیاز دارند. و در واقع می توان آنها را فشرده تر کاشت اما نوع خاک نیز در رسیدن درخت به اندازه نهایی تاثیر دارد.

در نواحی سرد بهترین زمان کاشت زمانی است که خطر یخنبدان به پایان رسیده باشد

معمولاً در ماه های اسفند و فروردین می توان نهال ها را هرس نمود

در نواحی معتدل می توان از آبان تا فروردین نهال های زیتون را کاشت.

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای مورد نیاز با * مشخص شده اند.پر کردن این فیلد ضروری است *