بیماری ها

بیماری های آفتابگردان

بیماری های آفتابگردان

–        سفیدک داخلی آفتابگردان

–         زنگ آفتابگردان

–        لکه موجی آفتابگردان

–        پوسیدگی ذغالی

–        شانکر ساقه

–        پوسیدگی طوقه و ریشه اسکلروتینائی

سفیدک داخلی آفتابگردان Downy mildew

از خطرناک ترین بیماری های آفتابگردان است که میزان روغن حاصله کاهش می یابد.

علائم بیماری

کوتولگی گیاه از بارزترین علائم سفیدک داخلی است، زرد شدن اطراف رگبرگ ها و ظهور لکه های زرد رنگ شبیه موزائیک نیز ایجاد می شود.

اگر آوندها را قطع کنیم احتمالاً قهوه ای رنگ هستند.

در حالت عادی، گیاه سر به زیر است!!؛ ولی زمانی که آلوده می شود تغییر رفتار می دهد.

طبق کوچکتر شده و به سمت بالا برمی گردد (ژئوتروپیسم منفی، به بیان دیگر، گیاه گرایش به سمت پایین را از دست می دهد).

ریشه ها قهوه ای رنگ و شکننده می شوند.

در شرایط مرطوب، کُرک هائی در پشت برگ ها دیده می شود.

پوست بذر سبز می شود و اندام های گل سبز می مانند و ممکن است حتی روی طوقه گال هم ایجاد کند.

گیاهان شدیداً آلوده بذر تولید نمی کنند و محصول از نظر کمی و کیفی خسارت می بیند،

جوانه زنی بذور آلوده کاهش می یابد، بذرها ریز مانده و مغز آنها کوچک می ماند.

عامل بیماری

عامل بیماری قارچ (P. helianthi) Plasmopara halstedi می باشد.

بیماری بذرزاد، خاکزاد و هوازاد است که خاکزاد بودن دارای اهمیت بیشتری است.

این قارچ خاکزی است و رطوبت خاک باعث جوانه زنی اُسپورها شده و تولید زئوسپور می کند و زئوسپورها وارد ریشه شده و سیستمیک می شوند.

آلودگی در حدود c 150 صورت می گیرد و در حرارت های بالای c 300 آلودگی نداریم، بنابراین بیماری در شرایط خنک و مرطوب فعال است.

اسپورانژیوفورها در انتها، دارای استریگماهای عمود بر هم هستند.

کنترل

  •  ضدعفونی بذر توسط متالاکسیل
  • حذف گیاهان آلوده و سوزاندن آنها.
  • ارقام مقاوم و بذر سالم.
  • کاشت زود هنگام
  • تناوب درازمدت (14-10 سال) با توجه به وجود اُسپورها در خاک مؤثر است.

زنگ آفتابگردان Sunflower Rust

زنگ در مناطق مرطوب، مازندران، هرمزگان، خوزستان و آذربایجان (مغان) وجود دارد.

علائم بیماری

روی سطح فوقانی برگ ها، پیکنیدهای زنگ به صورت دستجات کوچک زرد تا نارنجی تشکیل می شوند.

ایسیدیوم ها روی سطح زیرین برگ ها به صورت نقاط زرد و یا نارنجی دیده می شوند.

اردیوم ها در اواسط تابستان به صورت نقاط پودری قهوه ای تیره روی هر دو سطح برگ و در ابتدا روی برگ های پایینی بوته ظاهر می شود.

گاهی اردیوم ها روی ساقه ها نیز ظاهر می شوند، برگ های شدیداً آلوده خشک می شوند و می میرند.

تلیوم ها به صورت نقاط قهوه ای تیره تا سیاه در هنگام بلوغ گیاه تشکیل می شوند.

عامل بیماری

عامل بیماری قارچPuccinia helianthi است.

کنترل

  • کاشت ارقام مقاوم
  • کاشت زودتر
  • از بین بردن بقایای آفتابگردان.

لکه موجی آفتابگردان Alternaria Leaf spot

لکه موجی آلتزناریائی در برخی مناطق ایران از جمله خوزستان گزارش شده است.

علائم بیماری

علائم به صورت لکه های قهوه ای و مدور روی برگ های آفتابگردان ظاهر می شود و علاوه بر برگ به ساقه هم می زند.

از آنجائی که قارچ بذرزاد است اولین علائم آن روی کوتیلدون ها ظاهر می شود و گسترش می یابد.

علائم آن در گیاه بالغ معمولاً در موقع گلدهی ظاهر می شود و چون بذرزاد است

ممکن است باعث مرگ گیاهچه هم بشود و با قارچ های خاکزی اشتباه شود.

در آلودگی شدید برگ ها ریزش می کنند و دمبرگ ها هم آلوده می شوند.

عامل بیماری

عامل بیماری قارچ Alternaria zinniae است و از خوزستان با نام A. helianthi گزارش شده است.

کنترل

  • استفاده از ارقام مقاوم
  • بذر سالم استفاده شود
  • ضدعفونی بذور با دی تیوکارباماتها مانند زینب، مانپ و مانکوزب

پوسیدگی ذغالی Charcoal Rot

پوسیدگی ذغالی در مناطقی با آب و هوای خشک، اهمیت اقتصادی زیادی دارد.

از ایران از مناطق مشگین شهر و صفی آباد دزفول گزارش شده است.

علائم

بارزترین علائم بیماری پژمردگی ناگهانی و سیاه شدن ساقه است.

عامل بیماری

عامل بیماری Macrophomina Phaseolina از قارچ های پیکنیددار است.

عامل بیماری بصورت اسکلروت در خاک و بقایای گیاهی بقاء می یابد.

شانکر ساقه Stem canker

شانکر ساقه در یوگسلاوی، مجارستان، رومانی و بلغارستان اهمیت زیادی دارد.

در سال 1365 از مناطق مختلف استان مازندران روی رقم رکورد و هیبرید CMS 26KR-28 گزارش شده است.

خسارت در هیبرید 26XR-28 قابل توجه بوده و بیش از 20% برآورد شده است.

علائم

علائم بارز آن ظهور لکه های قهوه ای و شانکر است.

بیماری باعث پوکی دانه و کاهش قدرت جوانه زنی، تقلیل کیفیت بذر و بالاخره کاهش عملکرد محصول است.

عامل بیماری

قارچ Phomopsis helanthi از پیکنیددارها است.

کنترل

استفاده از ارقام مقاوم تنها روش مؤثر کنترل است.

پوسیدگی طوقه و ریشه اسکلروتینائی Sclerotinia Root Rot

این بیماری از تمام مناطق اصلی تولید آفتاب گردان دنیا گزارش شده است.

در ایران بصورت پراکنده در کرج و مناطق مختلف استان های آذربایجان و مازندران دیده شده است.

خسارت بیماری به صورت پوسیدگی ریشه، طوقه، ساقه، طبق و پژمردگی گیاه است.

علائم بیماری

در تمام مراحل رشدی گیاه به طوقه گیاه حمله می کند و در هر مرحله علائم خاصی دارد،

اگر به گیاهچه حمله کند باعث مرگ گیاهچه می شود و اگر دیرتر حمله کند طبق ها کوچکتر می شوند و برگهای پایینی قهوه ای شده و خشکیده می شوند.

برگ های انتهائی نیز به تدریج خشک می شوند.

ساقه بوته بیمار از ناحیه طوقه و کمی بالاتر زرد رنگ شده و بافت آن قسمت اسفنجی می شود و ساقه پوک می گردد.

ساقه گاهی در اثر سنگینی قسمت بالا می شکند و در مزارعی که رطوبت زیاد است

اطراف طوقه تا ارتفاع 25 سانتیمتر از پوشش سفید میسلیومی پوشیده می شود.

در میان پوشش میسلیومی اسکلروتهای قهوه ای تیره ای دیده می شود.

اسکلروت ها 5-3 میلی متر قطر دارند.

عامل بیماری

عامل بیماری قارچ Sclerotinia sclerotiorum که بصورت اسکلروت در خاک و بقایای گیاهی آفتابگردان آلوده بقاء می یابد.

مرحله پژمردگی در آفتابگردان در اثر آلودگی ناشی از میسلیوم های جوانه زده از اسکلروتها است.

اسکلروت مانند اسکلروت ناخنک غلات در خاک است.

در بهار رشته های میسلیومی از آن رشد می کند و مرحله جنسی قارچ که یک آپوتسیوم است تشکیل می گردد.

آپوتسیوم قهوه ای خرمائی با سطحی صاف است.

کنترل

  • تناوب زراعی درازمدت 8-6 ساله
  • دور کردن و معدوم کردن بوته های بیمار از مزرعه
  • استفاده از ارقام مقاوم.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا