آفات

آفات یونجه

آفات مهم یونجه در ایران

سرخرطومی برگ یونجه

خسارت این آفت به دلیل تغذیه لاروها از شاخ و برگ گیاهان می‌باشد.

از مهم ترین آفات کشت یونجه است.

حشره بالغ سرخرطومی برگ یونجه به رنگ قهوه‌ای تا خاکستری تیره و تا 50 میلی متر طول دارد.

لارو سرخرطومی بدون پا بوده و بدنی خمیده به رنگ سبز کمرنگ دارد و یک خط نازک سفید در وسط سطح پشتی آن قرار دارد.

لارو سرخرطومی در آغاز از غنچه‌های انتهایی و  ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن و ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﺪن آﻧﻬﺎ، از ﺑﺮﮔﭽﻪﻫﺎ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲﻛﻨﺪ.

در ﺻﻮرﺗﻲﻛﻪ روﻧﺪ ﺗﻐﺬﻳـﻪ ﺑﺎ ﺷﺪت ﺑﺎﻻﻳﻲ اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ ﺑﻮﺗﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺪون ﺑﺮگ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ.

آﺳـﻴﺐ ﺳـﺮﺧﺮﻃﻮﻣﻲ برگ یونجه در فصل بهار در مدت 4 تا 6 هفته رخ می‌دهد که همزمان با چین اول است.

بسته به شرایط آب و هوایی به دو صورت تخم و حشره کامل زمستانگذرانی می‌کند.

در مناطق سردسیری حشره کامل در اواخر زمستان از تخم خارج می‌شود و وارد یونجه زارها می‌شود.

ﺗﺨﻢ ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﻌﻤـﻮل در اواﺧـﺮ زﻣﺴﺘﺎن ﻳﺎ اواﻳﻞ ﺑﻬﺎر ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻻرو ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.

ﻻروﻫﺎ در درون ﭘﻴﻠﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﻔﻴﺮه ﻣﻲﺷـﻮﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﻤﻞ در ﺳﻄﺢ ﺧﺎك ﻳﺎ در ﺳﻄﺢ ﻋﻠﻮﻓﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد.

در مناطق سردسیر این آفت دارای یک نسل در سال بوده و در مناطق گرمسیر تا 3 نسل در سال دارد.

حشره بالغ به جای ترک یونجه زار به تغذیه خود ادامه داده جفتگیری و تخم گذاری می‌کند.

تخم‌ها به لارو تبدیل شده و باعث ایجاد آسیب و زیان در چین های بعدی می‌شود.

سرخرطومی یونجه

سرخرطومی
سرخرطومی برگ یونجه

کنترل

بررسی و شناسایی آفت
تشخیص بهینه و زود هنگام وجود سرخرطومی برگ در یونجه زار به طور چشمگیری در كنترل آفت موثر خواهد بود.
روش معمولی برای نمونه برداری از یونجه زار استفاده از تور حشره گیری است.
در این شیوه آستانه اقتصادی برای مبارزه با سرخرطومی یونجه وجود 15 تا 20 لارو در هر بار نمونه گیری می باشد.

راهكارهای مدیریت آفت

كنترل زراعی
– برداشت زود هنگام یونجه در چین اول هنگامی كه نزدیك گل دهی باشد.
با این عمل شمار بسیاری لارو كه هنوز كامل نشده اند.
به علت كمبود مواد غذایی از یك سو و تابش آفتاب از سوی دیگر از بین خواهند رفت.
این روش همچنین در كنترل علف های هرز یونجه زار نیز نقش چشمگیری را ایفا كند.
– در مناطقی كه امكان سوزاندن نیست می توان از چرای پاییزه یا زمستانه یونجه زارها توسط گوسفند استفاده كرد.
رقم هایی كه حساسیت به چرا دارند. درمناطقی كه پیشینه آلودگی به بیماری های یونجه وجود دارد توصیه نمی شود.
انجام چرای مستمر توسط گاو و گوسفند در اواخر پاییز می تواند از تراكم لاروهای آفت در یونجه زار بكاهد.
در پاییز آفت برای تخم گذاری به یونجه زار بر می گردد.
چرای پاییزه می تواند در كاهش میزان تخم های آفت كه درون ساقه های یونجه گذاشته می شود تأثیر داشته باشد؛
به شرطی كه یونجه كشت اول و دوم نباشد و زمین رطوبت كافی داشته باشد.
– یخ آب زمستانه در مناطقی كه آب در دسترس كشاورزان باشد،
می تواند به منظورتكمیل عملیات مبارزه زراعی زمستانه اجراء شود كه این عمل موجب از بین بردن آفات زمستان گذرانی در خاك می شود.
و همچنین منجر به ذخیره رطوبت كافی و جلوگیری ازتنش خشكی در اوایل فصل سال آینده خواهد شد به شرطی كه یونجه كشت اول و دوم نباشد.
– برداشت نزدیك به سطح ساقه های یونجه (پایین تر از محل تخم گذاری آفت) در كاهش انبوهی تخم حشره مؤثر است.
– انجام دیسك سطحی در اواخر پاییز.
– برداشت زود هنگام با دروگر بشقابی:
بدین منظور یونجه زار در اوایل بهار، با دروگر بشقابی، كف بر می شود.
اجرای این روش در كنترل آفت بسیار مؤثر است.
به طوری كه تخم یا لاروهای سن یك و دو موجود در بوته در اثر نبود میزبان و گرسنگی، از بین می روند.
كف بركردن و از بین بردن بقایای گیاهی سبب كاهش بسیار قابل توجهی درتراكم جمعیت آفت می شود.
اجرای این روش هیچ گونه تاثیر جانبی زیست محیطی را درپی ندارد و از سویی سبب حفظ محصول می شود.
یكی از بازدارنده های اجرای این روش وجود مرزهای درون یونج هزار است چون با كف بر كردن، مرزها از بین می روند.
اما ازآن جایی كه اغلب مزارع با روش بارانی آبیاری می شوند، از بین رفتن مرز مشكلی را درنظام زراعی ایجاد نمی كند.
– استفاده از شعله افكن:
استفاده از این روش در اواخر فصل پاییز می تواند تا حدود زیادی در كنترل آفت موثر باشد.
بایستی توجه داشت كه استفاده از شعله تنها در یونجه زارهایی امكان پذیر است كه دست كم دو سال یا بیشتر از كشت آن ها گذشته باشد،
زیرا وجود ریشه های قوی برای ادامه رشد بوته های سوزانده شده بسیار حیاتی است.
از سوی دیگر چون این روش علف های هرز را نیز كنترل می كند، بر رشد بیشتر یونجه در فصل بهار موثر خواهد بود.

کنترل شیمیایی

تشخیص اینکه آفت به شکل تخم یا حشره کامل زمستانگذرانی می‌کند مهم است.

اگر زمستانگذرانی به شکل تخم باشد تفریخ تخم‌ها در بهار زودتر انجام می‌شود در نتیجه مبارزه باید زودتر انجام شود.

زمانی که 50 درصد تخم‌ها تفریخ شدند انجام سمپاشی لازم است.

برای مناطقی که تفریخ تخم در پاییز انجام می‌شود در زمان تفریخ 50 درصد از تخم ها زمان مناسب سمپاشی است.

استفاده از فوزاان سوسپانسیون 35%، مالاتیون 57% و فن والریت 20% توصیه می‌شود.

بعد از سمپاشی طی کردن 15 روزه دوره کارنس قبل از برداشت الزامی است.

كنترل زیستی(بیولوژیك)

سرخرطومی برگخوار یونجه شمار زیادی دشمن طبیعی دارد.
به صورت شكارگری و انگل واره ای (پارازیتوئیدی) در كاهش جمعیت آفت نقش دارد در اواخر فصل بهار و در طول فصل تابستان دارند.
از مهم ترین شكارگرهای لارو سرخرطومی برگ یونجه، كفشدوزك هفت نقطه ای Coccinella septempunctata است.
انگل واره ایران همه متعلق به زنبورهای خانواده Ichneumonidae هستند.
در این میان زنبورهای جنس Bathyplectes، لاروهای سرخرطومی را پارازیته می كند.
در كشور ما دو گونه از این زنبورها به نام های B.curculionis  و B.annurus در بیشتر مناطق كشت یونجه فعالیت می كنند.
البته این زنبورها یك نسلی بوده و مدت فعالیت محدودی دارند.
زنبورهای جنس Pattasson از خانواده Mimaridae نیز از دیگر حشرات مفید بوده كه تخم های سرخرطومی را پارازیته می كند.
همچنین زنبورهای جنس Dibracoides از خانواده Pteromolidae شفیره ها را مورد حمله قرار می دهد.
زنبور Necremnus leucarthros از خانواده Eulophidae نیز یكی دیگر از انگل شفیره سرخرطومی یونجه است.

سرخرطومی ریشه یونجه

در ایران دو گونه از این آفت وجود دارد.

حشره بالغ این آفت بسته به گونه 3 تا 7 میلیمتر طول دارد.

دارای بدنی بیضی شکل کشیده به رنگ قهوه‌ ای تا خاکستری تیره است.

هر دو مرحله حشره کامل و لارو سرخرطومی‌های ریشه از یونجه تغذیه می‌کنند.

ﺣﺸﺮات ﺑــﺎﻟﻎ ﺗﻨﻬــﺎ از ﻗــﺴﻤﺖﻫــﺎي ﻫــﻮاﻳﻲ ﺑــﻪوﻳــﮋه ﺑــﺮگﻫــﺎي ﺟــﻮان ﺗﻐﺬﻳــﻪ ﻛــﺮده.

و ﻻروﻫــﺎ روي  قسمت های مختلف ریشه زندگی کرده و از آنها تغذیه می‌کنند.

 

حشره كامل سرخرطومی ريشه يونجه (Sitona discoideus)
حشره كامل سرخرطومی ريشه يونجه (Sitona discoideus)
میزان آسیب و زیان رسانی حشرات بالغ درنتیجه تغذیه از برگ با آسیب و زیانی كه لاروها در دوره رشد به نسبت دراز مدت خود بر روی ریشه وارد می آورند، قابل مقایسه نیست.
اگر آسیب و زیان را با آسیب و زیان سرخرطومی برگ یونجه (Hypera postica) مقایسه كنیم،
 این حشرات در دوره بلوغ با جمعیت زیادی كه دارند به میزان قابل ملاحظه ای به برگ های یونجه آسیب و زیان وارد می كنند.
از این جهت نشانه های تغذیه حشرات كامل Sitona و سرخرطومی برگ یونجه از دور به هم همانندی دارند.
لاروها از اواخر سن اول به بعد به طور مستقیم از ریشه تغذیه می كنند،
در آغاز از قسمت های سطحی ریشه و در سن سوم و چهارم از همه ی قسمت های تغذیه كرده و تولید حفره یا دالان هایی در ریشه می كنند.
و در صورت زیاد بودن تعداد لاروها در روی یك ریشه، قسمت های درونی ریشه حالت پوسیده به خودگرفته و از بین می رود.

راهكارهای مدیریت آفت

كنترل زراعی :
این روش شامل برداشت یونجه زار و چرانیدن آن است.
هر دو این روش ها با حذف بقایای گیاهی آلوده، باعث كاهش آسیب و زیان سرخرطومی ریشه خواهد شد.
روش دیگر استفاده از شعله افكن است.
سوزاندن بخش هوایی بوته ها و بقایای بر جا مانده پس از برداشت های پیشین تأثیر به سزایی در كنترل این آفت خواهد داشت.
رعایت تناوب در كاشت یونجه زار و خود داری از كاشت پشت سر هم یونجه یا شبدر نیز تا حدود زیادی از آسیب زائی این آفت خواهد كاست.
كنترل شیمیائی :
كنترل شیمیائی تنها  در مرحله زیان اقتصادی قابل توصیه است.
از آنجائی كه سرخرطومی ریشه یونجه در شرایط مساعد تا سه نسل در سال تولید كرده وآسیب و زیان رسانی آن توسط حشره كامل می باشد،
لذا مبارزه باید بی درنگ پس از ظهور حشره كامل هر نسل انجام شده و برای این امر،
آفت كش دیازینون G10% (دانه ای)یا EC60% (مایع نامیزه شونده)، (به میزان 1 لیتر در هكتار) قابل توصیه است.

کنترل شیمیایی

این آفت سه نسل دارد.

به محض دیده شدن هر کدام از حشرات نسل‌های مختلف استفاده از سموم:

آفتکش دیازینون گرانول 10% یا سوسپانسیون60% به مقدار 1 لیتر در هکتار استفاده شود.

Sitona discoideus
Sitona discoideus

سرخرطومی بذر یونجه (Apion aestivum)

جنس Apion دارای گونه های پر شماری است كه اغلب آن ها آفت تخمدان و بذرهای نرم گیاهان علوفه ای از جمله شبدر و یونجه هستند.
آسیب و زیان رسانی این آفت مربوط به مرحله لاروی است كه به تخمدان ها و یا بذرهای جوان حمله می كند و امروزه زیان آن اقتصادی نمی باشد.

سرخرطومی بذر یونجه

میزبان های اصلی این حشره، شبدر و یونجه هستند ولی ممكن است روی لوبیا هم دیده شود.
تراكم آفت بیشتر در یونجه زارهایی است كه در مجاورت آنها شبدر كاشته شده است حشره 2 میلی متراست، سطح بالپوش ها دارای خطوط طولی و روی سینه اول نقطه دار است.
تشخیص گونه های جنس Apion اغلب بر پایه ریخت اندام تناسلی بیرونی است.
این حشره از روی شبدر،یونجه، اسپرس و دیگر گیاهان لگوم علوفه ای گردآوری شده است.
این آفت زمستان را به صورت حشره كامل در درون بقایای گیاهی سپری می كند.
در بهار پس از مساعد شدن هوا از پناهگاه زمستانی بیرون آمده و پس از استقرار در یونجه زار، از برگ های تازه سبز شده تغذیه می كند و پس از جفت گیری، در درون گل آذین یونجه تخم گذاری می كند.
لارو سن یك پس از بیرون آمدن از پوسته تخم به تخمدان های موجود در گل آذین حمله می كند.
به طوری كه یك لارو می تواند 8 تا 10 عدد درون داخل تخمدان را از بین ببرد.
لاروها پس از 3 بار پوست اندازی تبدیل به شفیره می شوند.
دوره لاروی در دمای 18 تا 20 درجه سلسیوس 25 روز به درازا می كشد ولی هر چه دمای محیط بالاتر باشد، این دوره كاهش پیدا می كند.
به طوری كه در دمای 23 درجه سلسیوس، این مدت به 22 روز كاهش می یابد.
دوره شفیرگی آفت در دمای 18 درجه سلسیوس 8 روز طول می كشد.
دوره رشد یك نسل كامل از تخم تا حشره كامل 39 روز به طول می انجامد. این آفت 2 نسل در سال ایجاد می كند.
كنترل زراعی
برداشت پیش از گل دهی كامل یونجه، از رشد آفت جلوگیری می كند.
خود داری از كاشت شبدر در كنار یونجه زارهایی كه برای تولید بذر یونجه اختصاص پیدا كرده اند.
از آنجائی كه شبدر میزبان مشترك این آفت می باشد.
لذا در صورت كشت آن در كنار این گونه كشتزارها و با توجه به تدریجی بودن تخم گذاری،
حشرات ماده فرصت كافی برای تخمگذاری و در نتیجه افزایش جمعیت را به دست می آورند.
پس از برداشت شبدر كه اغلب هم زمان با گل دهی چین دوم یونجه است به آسانی روی یونجه های در حال گل پرواز و آسیب و زیان هایی را ایجاد می كنند.
لذا باید از كشت شبدر در كنار یونجه زارهای بذری خود داری شود.
كنترل شیمیایی
با توجه به پایین بودن تراكم جمعیت آفت و آسیب و زیان وارده از آن، نیازی به كنترل شیمیایی اختصاصی بر علیه آن نیست.
 به علت تدریجی و دراز مدت بودن دوره تخم ریزی، پیش بینی زمان دقیق مبارزه دشوار می باشد.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا