آبیاری

آبیاری یونجه

آبیاری یونجه

یونجه از خانواده بقولات  یک گیاه علوفه ای چند ساله می باشد.

در مناطق سرد سیر حدود ۵ بار و در مناطق گرمسیر ۱۵ نوبت  قابل برداشت می باشد.

آماده سازی بستر شخم عمیق ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر با گاوآهن بشقابی همراه دیسک سبک.

و عملیات تسطیح با ماله لیزری یا معمولی شیب زمین ۱ درصد بسیار مناسب است.

دیسک سنگین خاک را پوک نموده وخاک سله می بندد.

ویژگی بافت خاک بافت خاک مناسب یونجه کاری لوم شنی یا لوم رسی می باشد.

عمق خاک حداقل باید یک متر، PH خاک ۷ تا ۶ ، EC و شوری آن ۰ تا ۲ پیشنهاد می گردد.

خاک

در برخی از مناطق که سطح سفره های زیرزمینی بالاست،

یا نفوذپذیری خاک توسط لایه های بستری کاهش پیدا کرده است و یا در مسیل رودخانه ها قرار دارند،

ممکن است در فصول پر باران سال حالت غرقابی ایجاد شود.

یونجه به ویژه در مراحل رشد فعال به شرایط غرقابی حساس است.

این حساسیت از بابت کاهش اکسیژن در دسترس ریشه ها و گره های تثبیت کننده نیتروژن ایجاد شده.

در نتیجه آن نارسایی های تنفسی و همچنین بیماری های مختلف ریشه و طوقه توسعه می یابد.

در صورتیکه ایجاد حالت غرقابی همزمان با افزایش دمای هوا باشد، احتمال توسعه بیماری ها به شدت افزایش پیدا خواهد کرد.

پیش از انتخاب چنین زمین هایی برای کاشت، بایستی بررسی لازم انجام گیرد تا بتوان مطمئن شد که می توان با خاک ورزی مقی میزان نفوذپذیری را افزایش داد.

در صورت برطرف نشدن تنگنای غرقابی باید از کاشت یونجه در کشتزار خودداری نمود.

 بذر و کاشت یونجه

۱) یونجه همدانی :

از نام منطقه همدان مشخص است این نژاد یونجه مخصوص رشد و نمو در مناطق سردسیر است.

این یونجه جایگزین یونجه رنجر که در گذشته در مناطق سرد کاشته می شده گشته است.

شاخص ترین خصوصیت این نژاد مقاومت بالا نسبت به سرما است.

از نظر ظاهری ساقه های بلندی دارد و شاخ و برگ نسبتا کم و ارتفاع بوته ها به ندرد به ۹۰ سانتی متر می رسد.

نیاز آبی این رقم تقریبا بالاست و تقریبا هر ۸ روز تا حداکثر ۱۰ روز نیاز به آبیاری دارد.

۲- یونجه یزدی :

رقم یزدی رقمی عالی برای مناطق کویری و معتدل است.

تحمل این رقم نسبت به گرما خوب است و قابلیت کاشت در مناطق نسبتا گرم را نیز دارد.

این نژاد ارتفاعی بالای ۶۰ سانتی متر به ندرت پیدا می کند ولی شاخ و برگ های نسبتا زیادی دارد و برگ های آن بزرگ است.

در شرایط خوب این نژاد یونجه تا ۷ چین در سال می دهد که به همین دلیل به آن یونجه ۷ چینی نیز می گویند.

۳- یونجه بغدادی :

یونجه بغدادی برای مناطق گرمسیری ایده آل است.

و بیشتر در نواحی جنوبی کشور و خوزستان کشت می شو.

د مقاومت بالایی نسبت به گرمای طاقت فرسا دارد.

ارتقاع این نژاد گاهی به بالای ۱ متر نیز می رسد.

و از این نژاد می توان تا سالی ۱۰ چین برداشت کرد.

از دیگر مزایای این بذر مقاومت آن نسبت به شوری است.

۴- یونجه بمی :


یونجه بمی هم مخصوص مناطق گرمسیر است.

ارتفاع آن کوتاه بین ۶۰ تا ۷۰ سانتی متر است.

و برگ های بزرگی دارد این رقم می تواند در سال تا ۱۰ چین محصول بدهد.

۵- یونجه نیک شهری:


این نژاد یونجه مقاومت بالایی نسبت به گرما دارد.

و می تواند تا دمای بالای ۵۰ درجه را تحمل کند نیاز آب و غذایی بالایی دارد.

آبیاری یونجه:

یونجه گیاهی است که در برابر خشکی مقاومت نسبی دارد.

با این حال محصول یونجه خوب در اراضی با خاک های مناسب و عمیق و آب فراوان تولید می شود.

یونجه دارای ریشه های عمیقی است، به طوری که در شرایط مطلوب خاک و رطوبت، ریشه هایش تا بیش از ده متر نفوذ می کند.

با این همه یونجه توان جذب رطوبت از منابع سطحی و عمیق خاک را دارد.

آب مورد نیاز یونجه بستگی به عوامل مختلفی مانند:

میزان تبخیر و تعرق، ارقام مختلف یونجه، حاصلخیزی خاک، قابل دسترس بودن آب و اثرات متقابل این عوامل عمده دارد.

به طور کلی برای تولید یک تن ماده خشک، یونجه نیاز به ۱۵ سانتی متر آب دارد.

از این رو حداقل بارش ۵ سانتی متر در هفته تا زمان برداشت برای تولید یونجه مورد نیاز است.

فاصله آبیاری یونجه نباید آنقدر زیاد باشد که تنش های آبی شدید به گیاه وارد شود،

در این میان تأمین آب گیاه به ویژه در آغاز گل دهی را بایستی با دقت فراوان انجام داد.

البته رطوبت خاک نیز نباید آنقدر زیاد باشد که سبب خوابیدگی و تأخیر در تشکیل دانه شود.

نکته دیگر استفاده از یخ آب در آخر پاییز است که با تأمین به موقع رطوبت در اوایل بهار سبب رشد بهینه یونجه می شود.

روش های آبیاری یونجه

انواع روش های آبیاری یونجه عبارتند از: آبیاری غرقابی، آبیاری ردیفی، آبیاری ردیفی و آبیاری زیرزمینی.

۱) آبیاری غرقابی

روش متداولی است که کشاورزان به خوبی با آن آشنا هستند.

بعد از تثبیت بوته های یونجه، آبیاری غرقابی یکی از بهترین روش های آبیاری یونجه است و کشاورزان از آن استقبال می کنند.

علت پذیرش آن از طرف زارعین وجود شیب های غیر یکنواخت و کم و بیش زیاد در اراضی کشاورزی است.

در چنین شرایطی با کرت بندی یونجه آب از کرتی به کرت دیگر هدایت می شود.

 نبایستی آب به مدت طولانی راکد بماند، زیرا سبب خفگی بوته های یونجه می شود.

عیب عمده آبیاری غرقابی در اوایل کاشت یونجه است،

به خاطر اینکه در این زمان به علت سله بستن،

بذور جوانه زده نمی توانند از سطح خاک بیرون آیند.

۲) آبیاری ردیفی

به منظور جلوگیری از سله بستن، هنگام جوانه زدن و سبز شدن دانه های یونجه امروزه این روش آبیاری انجام می شود.

برای این منظور آب در ردیف های ایجاد شده، جریان یافته به طوری که روی پشته ها سوار نمی شود.

به تدریج آب از ردیف ها به پشته ها نشت کرده و سبب خیس شدن کامل پشته می شود که به آن سیاه شدن می گویند.

آبیاری ردیفی یا نشتی در مزارعی انجام می گیرد که زمین تخت و مسطح باشد.

به طور کلی طول قطعات کاشت از ۵۰ تا ۱۵۰ متر متغیر است.

۳) آبیاری بارانی

این روش در اراضی شیب دار که امکان آبیاری غرقابی یا ردیفی نیست، روش کارآمدی است و تنها روش آبیاری می باشد.

آبیاری بارانی با حفظ رطوبت خاک در سبز شدن بذور یونجه بیش از دو روش قبلی مؤثر است.

از طرف دیگر، در این روش آی بیشتر صرفه جویی می شود.

۴) آبیاری زیرزمینی

در بعضی از کشورهای جهان با ایجاد کانال زیرزمینی و نصب لوله هایی در عمق ۳۷-۳۰ سانتی متر زیر خاک،

سطح خاک مرطوب نمی شود و در نتیجه به طور قابل توجهی تبخیر آب کاهش می یابد.

فاصله لوله ها بستگی به بافت خاک داشته ولی معمولا ۱۵۰ تا ۲۴۰ سانتی متر است.

تهویه کافی و استفاده از جریان تند آب برای جلوگیری از گرفتگی لوله ها ضروری است.

ضدعفونی دوره ای با اسید برای جلوگیری از گرفتگی و نیز ضدعفونی با کلر ضروری است.

با نگهداری مناسب لوله ها، چنین لوله هایی می تواند با کارایی بالا به مدت ۱۰ تا ۲۰ سال استفاده شود.

در این روش کنترل دقیق زمان و مقدار آبیاری، کارایی استفاده آب را بهبود بخشیده

و به علت نیاز به کارگر کم به رغم هزینه اولیه بالای آبیاری یونجه، مورد توجه قرار گرفته است.

کارایی بالای این سیستم، آن را مخصوصا در نواحی که آبیاری محدود است

و مکان هایی که آب و انرژی جهت پمپ نمودن خیلی گران است، قابل استفاده نموده است.

میزان آب مورد نیاز یک دوره کشت یکساله حدود ۱۲۰۰۰ متر مکعب معادل یک ودو دهم لیتر برای هرهکتار محا سبه می گردد.

ودرتابستان هر ۸ روز یکبار آبیاری می شود و برای تولید هر کیلو یونجه خشک حدود ۶۰۰ لیتر آب موردنیاز است.

و برای هر هکتار حدود۱۰۰ لیتر در دقیقه باید فراهم شود.

نکته 

کشت یونجه و شبدر سبب تقویت خاک اراضی کشاورزی می شود و ریشه این نوع از گیاهان ازت خاک را تثبیت می‌کند.

یکی از دلایل کشت یونجه تقویت خاک اراضی کشاورزی است که ریشه این گیاه با تثبیت ازت،

خاک را غنی و شرایط ایده آلی برای کشت محصول بعدی فراهم می کند.

برخی کشاورزان به منظور غنی کردن زمین های کشاورزی اقدام به کشت یونجه یا شبدر کرده

و با شخم زدن و برگردان کردن این محصول بعد از ۶ ماه اراضی کشاورزی را تقویت می کنند،

عده ای از کشاورزان با هدف کشت یونجه، بین ۵ تا ۷ سال از این گیاه بهره برداری می کنند

که نه تنها صرفه اقتصادی دارد، در این مدت ریشه و بقایای گیاه خاک را تقویت می کند،

بعد از سال پنجم عملکرد در واحد سطح و میزان برداشت این محصول کاهش می یابد.

زیرا نیاز آبی گیاه تا ۲ برابر افزایش می یابد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا