آبیاری

آبیاری تحت فشار

آبیاری تحت فشار

در آبیاری تحت فشار از پمپ و لوله برای انتقال آب و از پاشنده‌ها برای پخش آب در سطح مزرعه استفاده می‌گردد.

منظور از پاشنده‌ها، آبپاش‌ها یا قطره‌چکان‌ها هستند که بر روی لوله‌ای به نام لوله جانبی قرار دارند.

لوله جانبی را لوله لترال نیز می‌نامند.

به‌طور کلی سیستم‌های آبیاری تحت‌فشار به روش‌هایی گفته می‌شود که آب را توسط لوله و تحت فشاری بیش از فشار اتمسفر در سطح مزرعه توزیع می‌کنند.

آبیاری تحت‌فشار به دو روش آبیاری بارانی و آبیاری موضعی انجام می‌شود.

روش آبیاری موضعی به دو دسته آبیاری قطره‌ای و خطی انجام می‌گیرد؛

که این دو روش به مقدار زیادی صرفه جویی در مصرف آب خواهد داشت.

آبیاری تحت فشار
آبیاری تحت فشار، قطره ای

آبیاری قطره‌ای:

دراین سیستم آب به وسیلهٔ پمپ از منبع بداخل شبکه پمپ شده وضمن عبور از سیکلون (فیلتر گردایی) شن و مواد خارجی آن ته‌نشین می‌گردد.

در این روش آب با فشاری بیش از یک اتمسفر از منبع تامحل مصرف انتقال می‌یابد.

آب به صورت قطرات مجزا و پیوسته ویا به صورت افشانه ریز با فشار کم از طریق قطره چکان در طول خط انتقال آب قرار دارند.

آبیاری قطره‌ای روش مؤثری درتحویل آب مورد نیاز گیاه درمحدوده توسعه ریشه بداخل خاک است و این امکان را به وجود می‌آورد که عمل آبیاری تاحد رفع نیاز آبی گیاه انجام می‌شود؛

بنابراین در این روش به میزان زیادی ازاتلاف آب به صورت نفوذ عمقی، ایجاد روان آب سطحی وتبخیر درمقایسه با روش‌های سنتی وبارانی کاسته می‌شود.

سیستم‌های مختلف آبیاری قطره‌ای

  1. سیستم آبیاری قطره‌ای قطره چکان درخط
  2. سیستم آبیاری زیرزمینی بالوله‌های تراوا
  3. سیستم آبیاری بابلر
  4. سیستم آبیاری قطره‌ای نواری
  5. آبیاری قطره‌ای ثقلی
    آبیاری تحت فشار
    آبیاری توسط آب‌پاش

آبیاری آبپاشی:

در سیستم آبیاری آبپاشی یا آبیاری بالاسری، آب به یک یا چند نقطه مرکزی در مزرعه لوله‌کشی می‌شود و توسط آبپاش‌هایی آبیاری انجام می‌شود.

آب‌پاش‌های فشار بالا که خودکار می‌چرخند، روتور نامیده می‌شوند و توسط مکانیزمی توپی، چرخ‌دنده‌ای یا ضربه‌ای به گردش در می‌آید.

روتورها ممکن است گردش کامل یا ناقص داشته باشند.

آبیاری آبپاشی
آبیاری آبپاشی
آب‌پاش متحرک

آب‌پاش‌ها را می‌توان بر روی سکوهایی متحرک نصب کرد و آب را توسط شلنگ به آن رساند.

آب‌پاش‌هایی که خودکار حرکت می‌کنند، آب‌پاش متحرک نامیده می‌شود.

آبیاری بارانی:

آبیاری بارانی روشی است که در آن آب آبیاری را با سرعتی مساوی یا کمتر از نفوذپذیری خاک به صورت باران برسطح زمین پخش می‌نماید.

به‌طورکلی آبیاری به روش بارانی را دراغلب شرایط مانند مناطق شیبدار بیشتر خاک‌های سبک،

متوسط وشرایطی که آبیاری به طریق ثقلی امکان‌پذیر نیست قابل اجرا می‌باشد.

آبیاری زیرزمینی
آبیاری چرخشی (Center Pivot Irrigation)
عکس ماهواره‌ای، آبیاری چرخشی (Center Pivot Irrigation)

در این روش، آبیاری، رطوبت لازم برای محیط ریشه گیاه توسط کنترل سطح ایستابی است.

برای این منظور لازم است که یک لایه غیرقابل نفوذ در عمق مناسب از سطح خاک وجود داشته باشد تا بتوان سطح ایستایی را کنترل نمود.

از مهم‌ترین مشخصه‌های این روش مرطوب نشدن سطح خاک است.

به‌طوری‌که معمولاً برای تأمین آب در محیط ریشه سطح ایستابی به حدی بالا آورده می‌شود که رطوبت بتواند با استفاده از خاصیت موئینگی به محیط ریشه برسد.

انتخاب روش‌های مناسب آبیاری

مهم ترین عوامل مؤثر در انتخاب روش‌های آبیاری به شرح زیرند:

بافت خاک – آماده کردن زمین – اندازه مزارع – شوری خاکزهکشی خاک – آب قابل دسترس – کیفیت آب مصرفی – گیاهان الگوی کشت – انرژی قابل دسترس – رعایت تناوب زراعی و عملیات زراعی – کیفیت و میزان محصولات (کمیت و کیفیت محصولات) – وضعیت آب و هوایی (اقلیم) – هزینه آب – مسائل فرهنگی و اجتماعی.

عوامل مؤثر بر هزینه آبیاری

هزینه سیستم آبیاری به پارامترهای گوناگونی بستگی دارد.

یکی از این عناصر نوع زراعت و نوع محصول است است.

به عنوان مثال در یک باغ که تراکم گیاهان کم است هزینه‌ها ممکن است کمتر از یک باغ یا گلخانه با تراکم زیاد باشد.

عامل مؤثر دیگر وضعیت آب و هوایی محل کشت است.

همچنین نیاز آبی گیاه هم عامل مهمی است.

یک پارامتر مؤثر دیگر منبع تأمین آب است.

این که آب چه فشاری داشته باشد یا کیفیت آن چگونه باشد به صورت مستقیم بر روی هزینه‌ها مؤثر است.

هدف آبیاری

  • تأمین آب کافی برای ادامه زندگی گیاه.
  • حفاظت و بیمه گیاهان در مقابل تنش‌های ناشی از کم‌آبی یا بی آبی‌های کوتاه مدت.
  • خنک کردن خاک و اتمسفر یا هوای اطراف گیاه.
  • شستن املاح مضر در خاک.
  • نرم کردن ناحیه قابل شخم خاک.

مزایای آبیاری تحت فشار

  • راندمان بالا در آبیاری
  •  کیفیت و کمیت محصولات تولیدی کشاورزی بالا می رود.
  • یکدستی گسترش آب در سطح زمین
  •  آبیاری در زمین‌های ناهموار و شیب‌دار که با روش آبیاری سطحی  نمی توان آنها را آبیاری کرد.
  • قابلیت اتوماسیون بالا دارند.
  • امکان پخش کود یا سم همزمان با آبیاری وجود دارد.
  •  نیروی کارگری کمتری مورد نیاز است.
  • کنترل دمای هوا در مواقع یخبندان یا گرمازدگی با آبیاری تحت فشار

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا