آفات

پروانه برگخوار گل سرخ (رز)

پروانه برگخوار گل سرخ (رز)

Archips rosanus ( Lepidoptera‚ Tortricidae )

syn: Cacoecia rosana

کرم جوانه خوار یا پروانه برگخوار گل سرخ در ایران ابتدا در سال1362  توسط دکتر افشار گزارش شده است.

این پروانه در ایران بروی  سیب، درختان گلابی، آلو، زرد آلو، گل سرخ، رز، صنوبر، زبان گنجشک، نارون، هلن و، گنیلا ، آلبنال و، گردو و فندق  حمله می کند.

در استانهای آذربایجان، تهران، مرکزی، خراسان، کردستان، زنجان و احتمالا سایر مناطق دارای میوه کشور انتشار دارد.

شکل شناسی

حشره کامل: عرض بدن حشره بالغ با بالهای باز 20-22 میلی متر است.

پروانه های نر در کل کوچکتر از ماده ها هستند.

بالهای روئی قهوه ای زرد روش بوده و دارای نقش و نگاری به رنگ قهوه ای شکلاتی هستند.

که شامل سه لکه مشخص است که یکی مثلثی بوده و یک ارم از سطح بال در محل اتصال آن به بدن را کاملا پوشانده است.

لکه دوم در وسط بال به شکم می خورد که عرضی و مورب است.

لکه سوم از حاشیه با ئینی بال شروع شده و در ثلث انتهایی بال قرار دارد.

بال های زیری در دو سوم از سطح خود از طرف بدن قهوه ای کمرنگ مایل به خاکستری است،

ولی در یک سوم قسمت انتهایی، رنگ آن متمایل به زرد می شود که ای رنگ در ماده ها مشخص تر از نرها می باشد.

تخم:

تخم های ای حشره به شکل مجموعه ای پولک مانند گذارده می شوند که در آن تخم ها کنار هم یده شده

و روی آن ماده ای توسط  ترشح می شود که در مقابل هوا به سرعت سخت می گردد.

شکل پولک ها نسبتا گرد تا بیضوی و طول آنها حد اکثر 8 میلی متر است.

رنگ پولکها در ابتدا سبز روش است که به تدریج رنگی متمایل به قهوه ای کدر به خود می گیرد.

3 میلی متر خواهند رسید.

6- 5میلی متر طول داشته و پس از تغذیه تا

لاروها بلافاصله پس از خروج از تخم 5

لاروهای سن آخر حداکثر طولی برابر 22 میلی متر خواهند داشت.

لاروهای سنی مختلف را می توان تا حدودی از یکدیگر تشخیص داد

بدین معنی که لاروهای سن اول زرد کاهی، سن دوم زرد متمایل به سبز و سنی سوم و چهارم و پنجم، سبز با زمینه آبی کمرنگ می باشد.

پاهای سینه ای و شکمی قهوه ای هستند.

رنگ آن قهوه ای روش تا قهوه ای تیره بوده که گهگاه در قسمتهایی از آن زمینه بسیار کمرنگی از رنگ سبز دیده می شود.

پروانه برگخوار گل سرخ
پروانه برگخوار گل سرخ

خسارت

لارو پروانه برگخوار رز با تارهایی که می تند، برگ های رز را به صورت طولی لوله می کند

و سپس با تغذیه ازپارانشنیم، سوراخ های درشتی در برگ ایجاد می کند.

خسارت آن روی درختان سیب به این صورت است که رو آن اغلب از برگ ها و گاهی از سطح میوه تغذیه می کند.

موقعی که رو از سطح میوه تغذیه می کند و بافت را مصدوم می کند متعاقبا با رشد میوه، زخم که به صورت خطی است، و پنبه ای شده و روی میوه به وضوح دیده می شود.

خسارت آن زمانی که به جوانه های باز شده سیب حمله می کند گه گاه از 22 % تجاوز می کند.

تخم های ای آفت در بهار تفریق می شوند.

لاروها به محض خروج در جستجوی جوانه ها بر می آیند.

تغذیه ابتدا از داخل جوانه های نیمه باز شروع شده و سپس روی گل ها و برگ ها و نهایتا میوه ادامه می یابد.

خسارت لاروهای آفت به جوانه های باز و نیمه باز غالبا با خسارت Recurvaria  همراه است،

به طوری که در اکثر موارد لاروهای دو گونه آفت با هم دیده می شوند.

نکته

اینکه در اوایل لاروهای R.nanella غالبا زیاد می شوند و بعد به تدریج تراکم لاروهای A.rosanus زیاد می گردد.

لاروها غالبا از بیرون دیده نمی شوند و فقط زمانی مشاهده می گردند که حمله آنها به برگها و میوه ها آغاز شده باشد.

جوانه های مورد حمله واقع شده به خوبی باز نمی شوند.

اعضای نر و ماده گلها خورده می شوند.

برگ های کوچک جوانه به وسیله تارهای نازک ابریشمی به هم متصل شده و کاملا باز نمی شوند.

در برگهای بزرگ، پیچیدگی ایجاد می شود ( پیچیدگی سیگاری شکل ) و رو داخل آن به تغذیه از برگ می پردازد.

پیچش در برگ هم عرضی و هم طولی است.

در گل غالبا دو پهنه برگ در ای مرحله از تغذیه به هم دوخته می شوند و این در حالی است که پیچیدگی در برگ ها ایجاد نشده است.

تغذیه لارو ها از میوه های جوان گه گاه مسئله ساز می شود.

میوه هایی غالبا مورد حمله قرار می گیرند که در تماس با برگ مورد تغذیه لارو باشند.

در این حالت تغذیه به طور سطحی روی میوه انجام می شود.

میوه های مورد حمله واقع شده علاوه بر  پنبه ای شدن دارای بدشکلی نیز می شوند.

زیست شناسی

پروانه برگخوار گل سرخ، یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت تخم در دسته های 20 تایی در زیر پوشش

خاکستری رنگی که شبیه پولک های تخم لیسه سیب (که به طور بیضی شکل) است،

بر روی شاخه های کلفت یا تنه درختان می گذراند.

این تخم ها در بهار به تدریج ظرف مدت یک ماه از بیستم فروردین تا بیستم اردیبهشت ماه تفریق می شوند

ظهور پروانه ها نیز اواسط خرداد بوده و اوج پرواز آنها در دهه اول تیر ماه و شروع تخمریزی پروانه های ماده دهه آخر خرداد می باشد.

لاروها طی دوره تغذیه هر بار جلد عوض می کنند به عبارت دیگر 5 سن لاروی دارند.

شفیره ها در نقاط مختلف تاج درخت تشکیل می شوند.

آنها را می توان معمولا داخل برگه ا دید و حتی در مواردی ای شفیره ها داخل گال های شته ها مخصوصا Dysaphi devecta که به سیب حمله می کند نیز مشاهده می شوند.
از نقاط استثنائی محل تشکیل شفیره، دم میوه سیب است.

شفیره در داخل یک تار سراسری بسیار نازک محصور می شود
و به وسیله همین تارها که دیدنشان آسان نیست خود را در محل شفیرگی مخفی می سازد.

شفیره، حتی داخل محل تغذیه رو روی میوه سیب نیز دیده شده است.

دوره شفیرگی در نقاط کوهستانی ایران به طور متوسط تا 65 روز است.

نکته

به وسیله کپسولهای فرمون جذب کننده پروانه های نر کرم سیب نیز جذب می شوند،

به طوری که با استفاده از همی پدیده، دوره پرواز A.rosanus تا حدودی تعیین شده است.

محل تجمع پروانه ها بیشتر در نقاط سایه دار و بلای شاخه های متراکم درختان و حتی علف های بلند و متراکم و سایه دار باغ ها می باشد.

پروانه ها در غروب آفتاب و شب فعالند، در حالی که در طول روز بدون حرکت باقی می مانند.

جفتگیری و تخمریزی 3 ماه است. تخم ها حدود 9-5 ماه از سال به حالت دیاپوز به تقریبا بلافاصله و سریع انجام می شود.

روش های کنترل

شیمیایی :

برای مبارزه شیمیایی با لاروهای ای آفت روی سیب می توان با مبارزه علیه لیسه همزمان نمود و از یک حشره کش فسفره برای این منظور استفاده کرد.

دشمنان طبیعی:

در زمینه دشمنان طبیعی تاکنون دو زنبور پارازیتوئید روی این آفت مشاهده شده است.

اولی Pimpla turionellae از خانواده Ichneumonidae می باشد که به عنوان پارازیت شفیره ای آفت در نقاط کوهستانی شمال تهران دیده شده است.

همچنین زنبور Trichogramma embryophagum cacoeciae به عنوان یک پارازیت تخم خوار بسیار مهم روی این آفت در دنیا معرفی شده است.

ای زنبور در ایران نیز وجود دارد و آثاری از سوراخ های خروجی آن در پولک های تخم آفت دیده شده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا