آفات

بیماري برق زدگی

بیماري برق زدگی

بیماري برق زدگی، گیاه نخود توسط گونه هاي متعدد قارچ ، باکتري ، ویروس و مایکوپلاسما و نماتد مورد حمله قرار می گیرد که تعدادي از آنها اهمیت اقتصادي دارند .

بیماري هاي عمده نخود برق زدگی ، پژمردگی فوزاریومی و پوسیدگی ریشه می باشد که داراي بیشترین گستردگی و خسارت می باشد .

این بیماري ها بطور بالقوه با بذر منتقل می شوند ولی بوسیله بقایاي گیاهی و وسایل کشاورزي نیز انتقال می یابند .

در تحت شرایط خاص نماتدها(نماتدهاي مولد غده ریشه Meloidogyne spp. و نماتدهاي سیست Heterodera spp. ) نیز اهمیت دارند.

در صورتیکه خاك با نماتد آلوده شده باشد بذر نیز با خاك مخلوط گردیده و بیماري از طریق بذر منتقل می گردد.

 

بیماري برق زدگی

بیماري برق زدگی مخرب ترین بیماري در بسیاري از مناطق زیر کشت نخود در دنیا به شمار می رود.

این بیماري اولین بار توسط باتلر در سال 1911 از شمال غربی ایالت مرزي هندوستان در پاکستان امروزي گزارش شد.

این بیماري تا کنون در 35 کشور از نقاط مختلف جهان گزارش شده است.

اهمیت اقتصادي آن از نظرفراوانی وقوع همه گیري این بیماري در مناطق مختلف زیر کشت نخود در دنیا مشخص است.

بیش از 20اپیدمی از آن در دنیا مشخص شده که بیشتر آنها در پاکستان ، هند و کشورهاي اروپایی رخ داده است.

اپیدمی سال هاي -19831981در شمال غرب هند و پاکستان منجر به از بین رفتن کامل محصول شد.

در ایران اولین بار این بیماري در سال 1332 از مزارع قزوین گزارش شد.

هر چند آمار دقیقی از خسارت بیماري در کشور در دسترس نیست ولی در سال هاي پرباران مقدار قابل توجهی از محصول در اثر بیماري ازبین می رود.

این بیماري در مناطق نخودکاري ایران از جمله استان فارس وجود دارد .

بررسی تنوع بیماري زایی ، ژنتیکی ، گسترش فرم هاي سازگار جنسی ، زمستان گذرانی ، درصد آلودگی بذر و جنبه هاي مختلف دیگر موضوع مطالعات متعدد در ایران بوده است.

علایم بیماري :

این بیماري در مناطق معتدل و گرم بیشتر دیده می شود.

علایم بیماري خیلی واضح است . در مزرعه نخود بصورت لکه اي زرد وخشک شده و مثل این است که صاعقه زده باشد.

این بیماري در مزرعه بصورت لکه اي دیده می شود. بارندگی شدید سبب پخش اسپور قارچ و شیوع شدید آلودگی می شود .

شرایط مساعد جهت گسترش بیماري بارندگی شدید همراه با باد می باشد.

روي برگچه وکپسول ها لکه هاي گرد و روي ساقه لکه هاي کشیده سفید رنگ که بعدا قًهوه اي شده و در آنها نقاط ریز سیاهرنگی که پیکنید یوم ها هستند، تشکیل می شود .

چون این بیماري به کپسول میزند سبب آلودگی بذر می شود .

بذرهاي به شدت آلوده ، لاغر و چروکیده می شوند و روي آنها پیکنیدیوم تشکیل می شود.

اگر بذر آلوده کشت شود و رطوبت هم بالا باشد اولین علایم آلودگی روي طوقه نباتات کوچک دیده می شود که در شرایط گرم ومرطوب قارچ از روي طوقه به قسمتهاي بالایی رفته وبرگچه ها را آلوده میکند و آلودگی شیوع می یابد .

منابع آلودگی در مزرعه می تواند بذرهاي آلوده ، جریان هواي حاوي آسکوسپورها یا بقایاي گیاهی آلوده باشد.

در آلودگی هاي ناشی از بذر در شرایط مرطوب لکه هاي قهوه اي تیره در قسمت تحتانی ساقه مشاهده می شود ولی هنگامی که آلودگی از طریق اسپورهاي هوازاد باشد نخستین علایم به صورت لکه هاي نکروزه در برگ هاي جوان مشاهده می گردد.

بذرهاي درون غلاف ها آلوده شده و یکی از عوامل انتقال بیماري به مناطق دیگر و فصل زراعی بعد می گردد.

روي بذرها لکه هاي قهوه اي کمرنگ مشاهده می گردد.

عامل بیماري :

عامل بیماري به دو فرم ناقص

i وکامل Didymella rabieii می باشد .

فرم کامل آن از روسیه ، یونان ، مجارستان ، امریکا ، اسپانیا ، سوریه و ایران گزارش شده است .

این قارچ یک آسکومیست است که در مرحله غیر جنسی تولید پیکنیدیوم و در فرم جنسی تولید آسکوکارپ از نوع پریتسیوم کاذب می نماید که البته فرم جنسی در شرایط ایران چندان مهم نیست .

پیکنیدیوم وپیکنیدیوسپورهاي دو سلولی شفاف آن در اپیدمیولوژي بیماري خیلی مهم هستند .

چرخه زندگی :

چرخه زندگی قارچ عامل بیماري داراي دو مرحله است .

مرحله تولید مثل غیر جنسی قارچ که در طول فصل زراعی روي بوته هاي نخود صورت می گیرد و تمامی علایم بیماري مشاهده شده مربوط به این مرحله است.

در این مرحله پیکنید قارچ به صورت نقاط تیره رنگ گلابی شکل روي دوایر متحدالمرکزي در اندام میزبان تشکیل می شود.

با جذب رطوبت پیکنیدهاي رسیده تولید پیکنیدیوسپور میکند که عامل توسعه بیماري در طول فصل رشد می باشد.

مرحله کامل قارچ به صورت ساپروفیت روي بقایاي نخود یا غلاف هاي آلوده باقیمانده در مزرعه در زمستان می باشد .

بقاي قارچ در روي بقایاي گیاهی( 3 تا 4 سال) وبذر ( تا 3 سال ) می باشد . این قارچ هتروتالیک است .

 زمستانگذرانی قارچ در فارس بصورت آسکوکارپ در کاه وکلش باشد، چون درفارس هر دو تیپ قارچ مشاهده شده است .

آسکوسپورها نیز شبیه پیکنیدیوسپورها هستند .

مهمترین کانون آلودگی ، بذر آلوده است. گاهی تا 2% آلودگی بذردیده شده است .

براي این قارچ 1 درصد آلودگی بذر بسیار بالاست و کافی است که تمام مزرعه را آلوده کند .

بذرهاي آلوده منشا اصلی انتقال عامل بیماري بین مناطق و کشورها بوده.

بذرهای آلوده در بقا و انتقال عامل بیماري بین فصول زراعی نقش مهمی دارد .

آلودگی بذرها هم بصورت سطحی و هم بصورت درونی می باشد .

بر طبق برنامه گواهی بذر در امریکا بایستی بین مزارع بذري حداقل 50 متر فاصله باشد .

بهنیه دما 20 درجه سانتیگراد و هواي مرطوب براي اپیدمی لازم است .

در آمریکا قارچ را از علف ها ي هرزي مثل

تاج خروس

پیچک

نوعی عدس

یونجه

تاجریزي جدا کرده اند.

مدیریت و کنترل بیماري :

1- بذر سالم : بذررا باید از جاهایی که بیماري نیست تهیه کرد.

2- تناوب وشخم عمیق : چون این قارچ سالیان دراز در خاك زنده نمی ماند تناوب دو ساله کافی است.

تناوب زراعی به همراه تخریب بقایاي گیاهی و شخم عمیق در مهار بیماري موثر است.

تناوب با گندم ، جو و خردل مناسب است.

3- آبیاري : بصورت کرتی یا بارانی نباشد.

4- تنظیم تاریخ کاشت : طوري که بخصوص در زمان تشکیل غلاف به بارندگی نخورد.

5- سمپاشی : هم ضد عفونی بذر می توان انجام داد و هم سمپاشی بعد از هر بارندگی موثر بوده است .

آلودگی بذرزاد بطور موثري بوسیله ضدعفونی بذر با مخلوطی از سموم تیرام و باویستین و یا سموم هگزاکاپ ، کاپتان رورال قابل کنترل است.

در مراحل رشدي مختلف نیز پاشیدن 2- 3بار هگزاکاپ ، کاپتان و دیتیان ام-45 به خوب بیماري را کنترل می کند.

دراستان فارس 3-2 سمپاشی کافی است.

6- ارقام مقاوم : نخودهاي سیاه (لپه) تا حد زیادي مقاومند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا