باغداری

پیوند درختان میوه

1- انواع پیوند درختان، زمان و نحوه انجام آنها

2- انتخاب پيوند مناسب براي هر درخت

3- شيوه علمي و درست انجام پیوند درختان، پيوندها

مقدمه

افزايش گياهان به 2 روش تكثير جنسي (بذر)

روش غير جنسي كه شامل قلمه (قديمي ترين گياهان مانند انگور، زيتون، توت، به، انار و انجير توسط قلمه چوب سخت تكثير

شدند)،

خوابانيدن (به دليل محدوديت تعداد و عدم اطلاع كافي در نحوه اجرا و شرايط آب و هوايي در ايران كمتر توصيه می شود)،

ساقه رونده، پاگياه، پاجوش(به دليل محدوديت تعداد پاجوش، امكان آسيب رسيدن به درخت و عدم باردهي اقتصادي مناسب در

سالهاي بعدي باروري، كمتر توصيه مي شود)،

پياز، ريزوم، غده، ريشه گوشتي، تقسيم بوته،كشت بافت ( روش جديد جهت تكثير آسان و سريع با قابليت داشتن هم

گروههاي باغباني با صفات يكسان و در برخي اوقات كشت مريستم، جنين و انتقال صفات خاص عاري از ويروس) و پيوند مي باشد.

از مهمترين اهداف پيوندمي توان به:

الف- روش ازديادي مناسب در گياهاني مانند سيب وگردو كه با ساير روشها به سختي ازدياد مي شوند.

ب-قرار دادن گياهي كه داراي ريشه ضعيف است بر روي ريشه قوي و يا استفادهاز پايه هاي مقاوم به شرايط نامناسب خاك

مانند زهكش بد يا سنگيني خاك، مثلا آلوي ميروبالان )براي هسته دارها( مقاوم به رطوبت خاك است و پايه بادام مقاوم به

خشكي خاك مي باشد.

ج- تغيير ارقام در گياهان استقرار يافته با استفاده از روش سرشاخه كاري، مثلا باغي را با سيب ترش به باغي با سيب گلاب

تبديل كرد.
د- تسريع در رسيدن به مرحله زايشي و باروري.

ه- تعمير قسم تهاي آسيب ديده درختان.

و- مطالعه بيماريهاي ويروسي.

ز- داشتن چندين نوع ميوه مختلف در مركبات يا هسته دارها، روي يك درخت يا يك پايه، اشاره نمود.

 

تعاريف پيوند عبارت است ازاتصال دو قطعه بافت زنده گياهي به يكديگر به نحوي كه با هم يكي شده و به عنوان يك گياه به

زندگي ادامه دهند.

و چون شيوه هاي زيادي براي اين كار وجود دارد، ما انواع پيوندهاي مختلف خواهيم داشت.

پيوندك:

عبارتست از قطع هاي كوتاه كه از شاخه جدا شده و داراي چندين جوانه راكد است و هنگام پيوند،

قسمت بالايي را تشكيل مي دهد و از آن ساقه، شاخ هها و يا هر دو رشد مي كنند.

پيوندك بايد از رقم مورد نظر گرفته شود و عاري از بيماري باشد.

پايه:

عبارتست از قسمت پاييني پيوند كه سيستم ريشه ي گياه را تشكيل م يدهد و ممكن است كه دانهال  قلم هاي ريشه

دارشده و يا گياهي خوابانيده شده باشد.

كوپيوند (پيوند جوانه): نوعي از پيوند كه در آن تنها از يك جوانه رويشي استفاده مي شود.

ميان پايه:

قطع هاي از ساقه كه بين دو قسمت پايه و پيوندك قرار دارد.

ميان پايه به منظورهاي مختلفي مانند پيشگيري از ناسازگاري بين پايه و پيوندك،

استفاده از تنه مقاوم به سرما و يا خاصيت كنترل اندازه درخت بكار برده مي شود.

لايه زاينده:

بافتي نازك از گياه، كه بين پوست(آوند آبكش) و چوب(آوند چوبي) قرار گرفته و مريستمي بوده

جهت جوش خوردن لازم است كه لايه زاينده پيوندك در تماس با لايه زاينده پايه باشد.

ناسازگاري پيوند:

صفت توارثي عدم قابليت گياهان براي پيوند خوردن، كه به دلايل فيزيولوژيكي يا ساختاري نيز ممكن است، باشد.

جهت انجام پیوند موفق لازم است که همراه با رعایت اصول مربوط به داشتن قرابت خانوادگی مثلا انواع ارقام آلو، زردآلو، بادام و هلو بر روی هم قابل پیوند بوده اما سیب و گلابی نمی توانند بر روی هم پیوند سازگار تشکیل دهند

یا اینکه پیوند به و گلابی تنها در صورتی امکان پذیر است که درخت به را به عنوان پایه در نظر بگیریم.

همچنين برخي از ارقام زردآلو كه روي بادام پيوند مي شود،

بعد از چند سال محل پيوند متورم شده و احتمال شكستن و خشك شدن در آن قسمت وجود دارد.

ارتفاع محل پیوند پیوند بايد در ارتفاعي از پايه زده شود که نه آنقدر پا یین انجام شود که در سالیان بعد زیر خاک رود نه آنقدربالا

که به راحتی در معرض آسیب قرار گیرد،

در ضمن باید به جهت جوانه و مسیر باد نیز در این ارتباط توجه داشت که جوانه در معرض باد و تابش شديد آفتاب نباشد تا

بلافاصله خشک شود و از بین برود.

ارتفاع پيوند در برخي درختان ميوه درخت ارتفاع محل پيوند تا سطح خاك

سيب 10-15سانتيمتر

گلابي 10-15 سانتيمتر

هلو و شليل 10-15 سانتيمتر

زردآلو 10-15 سانتيمتر

گيلاس 10-15 سانتيمتر

بادام 20  سانتيمتر

گردو 20-30  سانتيمتر

انگور 15  سانتيمتر

توت 15-20   سانتيمتر

زيتون (گلداني) 10-15 سانتيمتر

 

اصول مهم جهت انجام پيوند

• پايه و پيوندك با هم سازگار باشند.

• لايه زاينده پيوندك بايد كاملا بر روي لايه زاينده پايه قرار گيرد.

• عمليات پيوند در زمان مناسب انجام گيرد.

• تمام سطوح بريده شده بايد بلافاصله در برابر از دست دهي آب حفاظت شوند.

• مراقبت لازم، آبياري به موقع و حفظ محل پيوند از تابش مستقيم آفتاب، آفات و جوندگان پس از انجام پيوند صورت گيرد.

برخي از انواع مهم پيوند:

الف- پيوند جوانه (كوپيوند):

در اين نوع پيوند، پيوند كها از شاخه هاي سال جاري گرفته مي شود.

يا در هنگام خواب تهيه و تا بهار در دماي 0-4 درجه سانتيگراد نگهداري مي شود.

زمان انجام اين نوع پيوند از اواخر زمستان تا اواخر تابستان بوده و شامل انواع زير مي باشد.

1- پيوند سپري (شكمي)

مرسو مترین نوع پیوند جوانه می باشد. بيشترين كاربرد را داشته و پيوند T هم ناميده مي شود،

ابتدا برش عمودي 5/2 سانتيمتري در پايه زده

سپس عمود بر آن برش افقي به اندازه يك چهارم قطر ساقه در پوست ايجاد مي شود،

پيوندك نيز با برشي 5/1 سانتيمتري زيرجوانه و برش شيبداري بالاي آن برداشته

سپس جوانه برداشته شده را از بالا وارد شكاف ايجاد شده در پوست پايه كرده و به سوي پايين برده تا جفت گردد.

سپس روي آنرا با نوار پلاستيكي پوشانده به نحوي كه روي جوانه بسته نشود.

اين نوع پيوند در درختان ميوه اي چون هلو، بادام، آلو، شليل، گلابي و سيب كاربرد دارد

لازم است در مورد درختانی همانند پسته و مرکبات که پس از انجام برش تولید شیره م یکنند، به صورت معکوس (Ʇ) انجام گیرد.

نكته:

بايد از جوان ههاي رويشي استفاده شود نه زايشي و بجز گيلاس در بقيه درختان ميوه بهتر است از جوان ههاي پايين استفاده

شود (جوان ههاي پاييني درختان ميوه بجز گيلاس رويشي بوده و از نظر شكل گرد و برخلاف جوانه زايشي كه نوك محدب

داشته،جوانه رويشي نوك تيز می باشد).

2- پيوند قاشي

این نوع پیوند در درختانی که پوست نمی دهند همانند انگور کاربرد دارد.

ابتدا برشي با زاويه 45 درجه در زير جوانه زده و سپس از 5/2سانتيمتري بالاي جوانه برشي شيبدار به طرف پايين در داخل

ساقه زده تا به برش اول برسد.

در پايه نيز برشي كاملاً مشابه ايجاد كرده و سپس آنها را روي هم قرار داده و بجز نوك جوانه ميبنديم.

3- پيوند وصل هاي

این نوع پیوند در درختانی که پوست ضخیم دارند همانند گردو کاربرد دارد.

لذا در زماني كه درخت پوست بدهد و گياه رشد سريعي دارد،

قسمتي از پوست (بين 2 گره) در روي پايه به صورت مربع يا مستطيل برداشته شده و پيوندك (جوانه اي كه در كنار يك برگ

باشد) هم به همان اندازه برداشته و روي آن قرار مي گيرد.

4- پيوند لول هاي

در این نوع پیوند لازم است پايه و پيوندك هم قطر(با قطر كمتر از يك سانتيمتر )،

انتخاب نمود و مشابه شكل در فصل پوست دهی درختان به اندازه 1-3 سانتيمتر پوست پايه را برداشت و پيوندك را به همراه يك

جوانه و به صورت لوله اي داخل آن قرار داد.

اين نوع پیوند به لحاظ آسانی انجام، گیرایی و عدم استفاده از چسب و نخ پیوندی در انار و پسته توصيه مي شود.

ب- پيوند شاخه:

زمان اين پيوند اواخر زمستان تا اوايل بهار بوده و با پيوندكي كه در زمان استراحت گياه گرفته شده

در دماي صفر درجه سانتيگراد نگهداري شده انجام ميشود و شامل:

1- پيوند زبانه اي يا انگليسي:

در پايه و پيوندكهاي هم قطر با قطر 5/0-5/1 سانتيمتر در درختان ميو هاي چون سيب، گلابي انجام مي شود  به پيوند روميزي

نيز مشهور است.

ابتدا بايد پايه را در 10 سانتيمتري بالاي خاك قطع كرد و برش شيبداري حدود 3 سانتيمتر در بالاي آن ايجاد كرده

بعد از آن در وسط اين برش، برش ديگري به شكل زبانه ايجاد نموده،

سپس روي پيوند هم بدين صورت، عمل را تكرار نموده، سپس لاي ههاي زاينده پايه و پيوندك را روي هم قرار مي دهيم.

اگر بر شها فاقد زبانه بودند به آن پيوند نيمانيم هم مي گويند.

 

2- پيوند تاجي(پوست):

 

در پايه هايي با قطر 20-30 سانتيمتر، برشي عمودي به طول 5/2 تا 5 سانتيمتر زده و پوست را برداشته و پيوندك را كه انتهاي

آنرا به شكل گوه اي درآورد هايم درون آن قرار م يدهيم، اين پيوند زماني انجام مي شود كه درخت پوست دهد.

 

3- پيوند اسكنه

بيشتربراي تغيير رقم استفاده مي گردد و فصل انجام آن زمستان و نكته حائز اهميت قرار دادن لايه زاينده پايه و پيوندك بر روي

يكديگر است در اين نوع پيوند قطر پايه م يتواند زياد هم باشد،

پيوندك را در زمان استراحت گياه و از شاخه هاي يكساله ميگيريم،

سر پايه را قطع و در طول قطر آن شكافي ايجاد نموده (به طول 5 سانتيمتر) و 2 پيوندك را كه انتهاي آن به شكل گوه اي درآورد

هايم در 2 طرف آن قرار داده و محل آن را با چسب مي پوشانيم.

4- پيوند مجاورتي

وجود 2 يا چند درخت يكسان اما متفاوت از نظرعملكرد در يك باغ كنار هم،

وضعيت مناسبي را جهت پيوند زدن رقم بارده روي رقم ديگر فراهم مي  نمايد،

لذا به صورت شكل زير و با برداشتن لايه نازك از يك طرف پوست هريك، اقدام به پيوند زدن مي نماييد،

پایه و پیوندک تا زمان گرفتن پیوند متصل به ریشه خود م یباشند.

بر شهاي انجام گرفته در اواخر زمستان يا اوايل بهار به صورت شيبدار با زاويه 20-30 درجه بايد انجام شود،

سپس محل انجام برشها را روي هم قرار داده و به يكديگر ميبنديم.

5- پيوند پلي

جهت تعمیر قسمت یهای آسیب دیده تنه یا شاخه های اصلی بکار می رود.

اين نوع پيوند به پيوند تعميري نيز مشهور است و زمان انجام آن در اوايل بهار است

كه در قسمتهاي آسيب ديده بر شهايي عمودي به فواصل 5-7 سانتيمتر در بالا و پايين ايجاد نموده

از شاخه هاي خود درخت كه قطع نموده و 2 طرف انتهاي آن را گو هاي نمود هايم. براي اتصال استفاده مي نماييم.

توصيه فني وترويجي:

ممكن است با انجام پيوندهاي ديگر از جمله اسكنه سبز يا نيمانيم در انگور يا برخي سبزيها بتوان اقدام به تغيير رقم نامطلوب نمود

اما در مجموع م يتوان با استفاده از برخي پايه هايي نظير GF.

يا بادام تلخ براي هسته دارها و يا پايه هاي ايست مالينگ كه عمدتا تاثير پاكوتاهي دارند،

بتوان در واحد سطح، عملكرد بسيار بيشتري بدست آورد.

تا در سالهاي بعد بتوانيم از سرمايه گذاري انجام داده بيشترين استفاده را داشته باشيم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا