گیاهان داروئی

گل گاوزبان Borago officinalis

گیاهشناسی
  • گل گاوزبان، گاو زبان گیاهی است علفی و یکساله كه ارتفاع ساقه آن تا 60-50 سانتیمتر می رسد ساقه آن شیار دار و خاردار می باشد .

 

  • دارای ریشه‌های نیمه غده‌ای كه بطور عمودی تا عمق 50 سانتیمتر در خاك فرورفته است و بعلت داشتن ریشه‌های اصلی و فرعی در اعماق خاك آنرا در برابر خشكی خاك مقاومت زیادی دارد.

 

  • این گیاه دارای شاخه های تو خالی وابدار است. گلهای این گیاه در انتهای ساقه قرار دارد و به رنگ روشن و ستاره ای شکل است و برنگهای آبی ، سفید و بنفش می باشد .

 

  • برگهای این گیاه نسبتا بزرگ وچین خورده و پوشیده از تارهای خشنی است و به همین علت به گاوزبان معروف است.

 

  • به رنگ سبز تیره و تخم مرغی شکل نوک تیزاند که به طور متناوب بر روی ساقه گیاه قرار دارند.

 

  • میوه این گیاه به شکل چهار فندق کوچک و به رنگ قهوه ای مایل به سیاه است.

 

  • گاو زبان احتمالا از شمال آفریقا بنواحی دیگر راه یافته و امروزه در منطقه مدیترانه ، نواحی شمال آفریقا و قسمت هایی ازخاورمیانه می روید . گل ، برگ و سرشاخه های گلدار آن بمصرف دارویی می رسد .
ترکیبات کشاورزی
  • گل گاو زبان و برگ های آن دارای لعاب فراوان است .

 

  • این گیاه دارای نیترات پتاسیم ، رزین ها ف مالات كلسیم ، منگنز ، منیزیم ، اسید فسفریك و آلانتوئین می باشد .

 

  • همچنین این گیاه حاوی مواد موسیلاژ، قندی، تانن و تركیبات فنلی و نیز مقدار كمی آلكالوئید میباشد (آرام بخش)
 خواص داروئی
  • گاوزبان حواس پنجگانه آدمی را تقویت می كند.
  •  دمكرده آن نشاط آور بوده و رنگ رخسار را باز می‌كند.
  • تنگی نفس و دردگلو را شفا می دهد.
  • برای كسانی كه با خود حرف می زنند بسیار خوب است.
  •  از برگهای تازه آن برای درمان جوشهای چركی دهان و درمان برفك استفاده می شود .

عرق آور است .

ادرار آور است .

سینه را نرم می‌كند.

آرام كننده اعصاب است .

كلیه ها را تقویت می كند .

در درمان برونشیت موثر است .

سرماخوردگی را برطرف می كند.

التهاب و ورم كلیه را درمان می كند .

بی اختیاری دفع ادرار را درمان می كند .

در درمان بیماری سرخك و مخملك مفید است.

گل گاو زبان و برگ های تصفیه كننده خون است.

ضماد برگ های گاو زبان برای رفع ورم موثر است.

برگهای گاوزبان را بپزید و مانند اسفناج از آن استفاده كنید .

برای از بین بردن سرفه از دم كرده گل گاو زبان استفاده كنید .

برگهای تازه گل گاو زبان دارای مقدر زیادی ویتامین C می باشد و در بعضی از كشورها آنرا داخل سالاد می ریزند .

عوارض جانبی :نباید در موقع حاملگی و شیر دهی استفاده شود.

موارد داروئی

 

  • چای كیسه ای گاوزبان

 

  • هر كیسه حاوی 2 گرم پودر ریشه سنبل الطیب (Valeriana Off.) و گل گاوزبان ( Echium Amoenum) می باشد.

 

  • سنبل الطیب دارای آثار آرام بخش ، خواب آور و ضد اسپاسم بوده و در درمان مواردی چون : بیقراری ، مشكلات عصبی برای خوابیدن ، فشار عصبی و كولیك های گوارشی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

  • از گل گاوزبان در درمان علائم سرماخوردگی و همچنین به عنوان آرام بخش استفاده می شود.
  • از گلها وبرگهای این گیاه میتوان به عنوان چاشنی در نوشیدنی های تابستانی استفاده کرد.

 

  • گل های این گیاه را میتوان برای تهیه مربا استفاده کرد این مربا برای افرادی که ازبستر بیماری برخواسته و دوران نقاهت را سپری میکنند وهمچنین برای افرادی که حالت ضعف دارند بسیار مفید است .

 

  • گلها وبرگهای این گیاه را میتوان در سالاد وسوپ خیار به کار برد.

 

  • برگهای قطعه قطعه شده گیاه را میتوان در پایان زمان پخت سوپ ها استفاده نمود.

 

  • برگهای این گیاه را میتوان همراه با برگهای گل کلم پخت و مصرف کرد.

 

  • برگهای تازه این گیاه نیرو بخش ونشاط آور است.

 

  کشت
  • گاوزبان بیشتر در بلندیهای رامسر، رودسر و شهسوار بصورت خودرو و نیز زراعی وجود دارد.

 

  • شرایط آب و هوایی کوهستانی سردسیر و نیمه مرطوب که در طول بهار و تابستان دارای بارانهای متناوب هستند، برای کشت این گیاه مفید است.

 

  • گل گاو زبان در خاکهای معمولی رشد میکند تکثیر این گیاه به سه طریق زیر صورت میگیرد:

 

  •  تقسیم ساقه زیر زمینی در بهار
  •  کاشت قلمه در ماسه هنگام پاییز
  • کاشت بذر گیاه در خاک نسبتا حاصلخیز وآفتاب گیر
  • تاریخ کاشت بذر از اواسط ماه مارچ ( اواخر اسفند ) تا ماه می (خرداد ماه) است.

چنانچه منطقه دارای زمستان خیلی سرد نباشد انجام عملیات کاشت را میتوان در پاییز انجام داد که در این صورت گیاهان سبز شده در اردیبهشت ماه سال بعد به گل مینشیند در حالی که گیاهان کاشته شده در بهار هیچ وقت زود تر از تیرماه گل نمی دهد.

فاصله ردیف های کاشت 50-70 سانتی متر و فاصله گیاهان بر روی ردیف حدود 20-30 است طبق تجربیات کشاورزان انگلیسی فاصله ردیف های کمتر در مبارزه با علف

های هرز موثر است .

بهترین روش کاشت بذر در فصل پائیز است. عمق کاشت ۱۲ سانتیمتر و فاصله میان بوته‌ها 40-50 سانتیمتر و فاصله میان ردیف‌ها ۶۰-۷۰ سانتیمتر است.

میزان مصرف بذر در هر هکتار ۱۰-۱۵ کیلوگرم است. عمر مفید بوته گاوزبان ۲ سال و بیشینه عمر آن ۴ سال است.

در مناطقی که بارندگی به اندازه کافی و پراکندگی بارش آن مناسب باشد، کشت به صورت دیم صورت می‌گیرد.

در مناطق خشک مانند اصفهان نیاز به آبیاری مرتب است.

مهم‌ترین آفت این گیاه کرم برگ‌خوار است که بیشترین خسارت خود را در زمان برداشت به گیاه می‌زند و چون در این زمان مبارزه شیمیایی صلاح نیست، لازم است از

مبارزه زیستشناختی استفاده شود .

 برداشت و فرآوری

عمل گل چینی در اوایل خرداد صورت می‌گیرد و گلهای چیده شده را در کنار مزرعه روی پارچه یا سفره‌های پلاستیکی به ارتفاع ۲-۳سانتیمتر پهن می‌کنند و برای آنکه

آفتاب نخورد، روی آن پارچه می‌اندازند.

 البته خشک کردن محصول در سایه بهتر بوده و محصول مرغوبتری خواهد داد. بهم زدن گلها حین خشک شدن ضروری است. گل مرغوب گلی است که دارای دم سفید و

گلبرگهای بنفش باشد.

میزان عملکرد آن حدود ۱۰۰۰-۱۱۰۰ کیلوگرم گل تازه‌است که از این میزان حدوداً ۲۵۰-۳۰۰ کیلوگرم گل خشک بدست می‌آید.

بازاریابی

قیمت هر کیلو گل خشک شده این گیاه در بازار قیمتی برابر با 15 تا 20 هزار تومان میباشد.

 

فرآوری هایی که میتوان برای این گیاه داشت : میتوان از گل خشک شده ی آن را بصورت چای درآورد و یا تهیه عرق گیاه.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا