زراعت

گیاهشناسی لوبیا

لوبیا با نام ­هاي انگلیسی Common Bean ,Dry Bean ,Bean  و نام علمی Phaseolus vulgaris L از راستهRosales  خانواده Fabaceae  (Leguminosae) ، زيرخانواده  Papilionoida، شاخه Phaseolae ، زیرشاخه Phaseoliae  و جنس Phaseolus بوده و داراي پنج گونه زراعي و حدود 50 گونه وحشي است. گونه P. vulgaris شامل واريته هاي لوبيا سبز و لوبیا خشك (چيتي، سفيد، قرمز و كرم) است، كه لوبياهاي مورد كشت در ایران نیز از واريته هاي مختلف اين گونه هستند.

منشاء لوبیا

 تمامی گونه های لوبیا متعلق به دو جنس عمده است جنس Phaseolus که شامل گونه های بذر درشت آمریکایی،بومی آمریکا که دارای غلاف هایی پهن با نوک بلند بوده و دارای تعداد محدودی بذر در غلاف (4تا8 عدد) اما بذر ها درشت می باشند است و جنس Vigna که شامل گونه های بذر ریز آسیایی، بومی جنوب آسیا هستند و دارای غلاف هایی کوچک(حد اکثر به طول 10 سانتی متر ) و استوانه ای هستند در داخل هر غلاف تعداد زیادی بذر (تقریبا 20 عدد) وجود دارد. در حال حاضر 18 نوع لوبیا در سطح جهان کاشته می‏ شود و در بین آن‏ها لوبیا سبز بیشترین توجه جهانی را به خود اختصاص داده است.

مورفولوژی لوبیا

لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) گیاهی علفی، یکساله، بالارونده از خانواده بقولات (fabaceae)  است. خوشه­ های گل آن به رنگ­های مختلف از کنار برگ­ها ظاهر می­ شوند و میوه آن به شکل  نیام است. این محصول در سراسر جهان از جمله ایران  کشت می ­شود. در طب سنتی از غلاف بدون دانه گیاه استفاده می­ گردد و غلاف گیاه لوبیا سبز دارای اثرات مختلفی از جمله آنتی اکسیدانی است.

خواص لوبیا

حبوبات بسیار کم چرب و منبع پروتئین گیاهی 22-18 درصد و گلوسیدها محسوب می‌شوند. از این گذشته این مواد غذایی مفید دارای مواد معدنی از جمله کلسیم، پتاسیم، آهن و ویتامین‌ها خصوصاً ویتامین‌های گروه B دارند. لوبیا در بسیاری از مناطق دومین منبع مهم کالری پس از ذرت است با اهمیت تغذیه ای بالا به عنوان یک غذای اصلی، که پروتئین و کالری حیاتی را در سراسر جهان و به ویژه در بسیاری از کشورهای توسعه نیافته می‏ تواند تا 35٪ پروتئین ، 340 کالری ارائه دهدو تا 100 گرم به رژیم روزانه خانواده های شهری و روستایی فقیر کمک  می‏ کند.

خاک

لوبیا در دامنه وسیعی از بافت ­های خاک از شنی تا رسی سنگین  رشد می کند. بهترین رشد گیاه در خاک­ های اسیدی ضعیف تا قلیایی ضعیف است. حبوبات علاوه برتامین پروتئین، به ­علت وجود باکتری ­های تثبیت کننده ازت اتمسفری در ریشه آن­ها در حاصل خیزی خاک موثرند و هر ساله مقادیر زیادی ازت بعد از برداشت این محصولات به­ خاک اضافه می ­گردد.

سطح کشت لوبیا در جهان و ایران

سطح زیر کشت جهانی انواع لوبیا 26 میلیون هکتار است .  متوسط عملکرد جهانی انواع آن حدود 5000 کیلو گرم در هکتار است 40 درصد از سطح زیر کشت آن در آسیا 30 درصد در آمریکاست تقریبا 9 میلیون هکتار سطح زیر کشت انواع لوبیا در هندوستان ،4 میلیون هکتار در برزیل ،5/1 میلوین هکتار در مکزیک، 3/0 میلیون هکتار در بروندی و 4/0 میلیون هکتار در یوگسلاوی است.
سطح زیر کشت این محصول در کشور در سال زراعی 96-1395 حدود 109 هزار  هکتار و تولید آن 245 هزار تن و متوسط عملکرد 2254 کیلوگرم در هکتار گزارش شده است. زنجان با سطح 13 هزار هکتار و تولید 34733 تن،  سومین رتبه تولید لوبیا در سطح کشور را دارد (آمارنامه کشاورزی، 1396).

بیماری­ های لوبیا

بیماری­های پوسیدگی طوقه لوبیا(Fusarium solani f.sp. phaseoli)
پوسیدگی رایزوکتونیایی طوقه و ریشه( Rhaizoctonia solani)
آنتراکنوز لوبیا(Colletotrichum lindemuthianum)
زنگ لوبیا(Uromyces appendiculatus)
بیماری سوختگی باکتریایی معمولی(Xanthomonas axonopodis pv. Phaseoli)

بیماری ­های ویروسی

ویروس موزاییک معمولی لوبیا(Bean common mosaic virus )
ویروس موزاییک زرد لوبیا(Bean yellow mosaic virus )
ویروس موزاییک خیار (Cucumber mosaic virus )
ویروس موزائیک یونجه(Alfalfa mosaic virus)
میکروارگانیسم­ هایی که در ریزوسفر خاک وجود دارند از طریق مکانیسم­ هایی از جمله رقابت، آنتی بیوز، پارازیتیسم و حفاظت تقاطعی می­ توانند علاوه بر تقویت رشد گیاه در کاهش خسارت پاتوژن نیز نقش داشته باشند.

فواید لوبیا

1- فیبر حل‌شدنی موجود در این لوبیا برای درمان تشکیل اسیدهای صفراوی در کبد مفید است.
2- لوبیای قرمز دارای سطح بالایی از ویتامین B1 هست که در ایجاد سدیم استیل کولین (انتقال دهنده عصبی مهم) کمک می کند که عملکرد مناسب مغز را تقویت، تمرکز و حافظه را افزایش می دهد برای کاهش پیشرفت آلزایمر و زوال عقل نیز مفید است.
3- پتاسیم، منیزیم، فیبر محلول و پروتئین موجود در لوبیا قرمز می‌تواند به جلوگیری‌ از سردردهای میگرنی و تنظیم‌ فشار خون بالا کمک کند.
4- این لوبیا دارای ویتامین C است. این ویتامین برای درمان‌ آرتریت ، داشتن پوست و مویی سالم و کاهش خطر تباهی لکه زرد مفید است.
5- لوبیا مقدار بالای نیاسین به درمان آب‌ مروارید کمک می کند.
6- کلسیم  موجود در لوبیا به مبارزه با سندروم پیش از قاعدگی کمک ‌می‌ کند.
7- لوبیا قرمز دارای ویتامین B است که می‌تواند به جلوگیری از بروز بیماری‌های مربوط به پیری مانند آلزایمر کمک کند.
8- لوبیا دارای هشت اسیدآمینه است که به حفظ سلامت سیستم ایمنی کمک ‌می‌کند.
9-مس موجود در لوبیا قرمز برای کاهش شرایط التهابی مانند روماتیسم مفصلی مفید است.
10- لوبیا به پیشگیری از سرطان کمک می کند.
11- لوبیا قرمز دارای ویتامین K و تیامین می باشد که برای عملکرد مناسب مغز مفید است.
12- فیبر حل‌شدنی و پروتئین که در لوبیا وجود دارد به کاهش سطح قندخون کمک می کنند.
13- فیبر حل‌نشدنی موجود در لوبیا به تنظیم حرکات روده، افزایش مدفوع و  پاکسازی دستگاه گوارشی کمک می کند.
14- لوبیا با ایجاد حرکات روده‌ای سالم، سبب کاهش خطر سرطان روده بزرگ می شود.
15- فیبر بالا به کاهش سطح کلسترول کمک می کند.
16- منیزیم بالای موجود در لوبیا بر کلسترول تاثیر می گذارد و باعث می شود تا با بیماری های مرتبط با قلب مانند سکته مغزی، بیماری های عروقی، انعقاد شریان ها، حمله قلبی و غیره مبارزه کند و سلامت قلب را حفظ کند.
17- لوبیا قرمز با دارابودن آهن و منگنز سبب افزایش تولید انرژی بدن می شود.
18- لوبیا به دلیل شاخص گلیسمی پایین آن که محتوای شکر بدن را متعادل نگه می دارد خطر ابتلا به دیابت را کاهش می دهد.
19- لوبیا برای حفظ سلامت و رشد بافت و ترمیم پوست و مو پوست مفید است.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا